Avustralya'nın 2000 km güneydoğusunda bulunan ülke, doğuda Pasifik, batıda Tasman denizi ile çevrilidir.

Tarihi: 1907'de özerk İngiliz kolonisi olan Yeni Zelanda, 1926'da İngiliz Milletler Topluluğu'na dahil olmuştur.

Yüzey şekilleri: Yeni Zelanda'yı oluşturan iki büyük ada (Kuzey Ada ve Güney Ada) Büyük Okyanus'taki denizaltı platformu üzerinde yer alır. Tongo ve Yeni Kaledonya gibi diğer ada grupları da denizaltı sırtları üzerinde bulunur. Güney Ada üzerinde 3000 m'yi aşan (Cook Dağı 3764 m) ülkenin en yüksek kesimini oluşturur. Kuzey Ada'da dağ sıraları kuzeydoğu-güneybatı yönünde uzanır.

Jeolojik yönden Yeni Zelanda genç tortullar ile Paleozoyik ve Tersiyer arasında oluşmuş metamorfik kayaları içerir. Kuzey Ada'nın kuzey ve orta bölümündeki dağlar volkanik kökenlidir. Volkanik faaliyetler yönünden aktif olan adada gayser ve sıcak su kaynaklan bulunmaktadır. İklimi ve bitki örtüsü: Ülkede, yıl içinde sıcaklık değişmelerinin az olduğu ılıman (okyanusa!) iklim hâkimdir. Meselâ güneydeki Auckland adasında Temmuzda 10.2°C olan sıcaklık, Ocakta 18.6°C'ye yükselir, buna karşılık Güney Ada'nın güneyindeki Dunedin'de bu değişmeler 14.1°C ile 6.2°C arasındadır.

Yeni Zelanda'da Batı rüzgârları bütün yıl 39. paralele kadar eser. Güney Yarım Küre'de yer almasından dolayı kuzey-güney yönünde uzanan adanın kuzeyi, güneye göre sıcaktır. Nitekim kuzeyde turuçgillerin yetiştiği subtropikal iklim, güneyde karasal iklim görülür.

ülke bol miktarda yağış alır ve kuzeyde yıl içinde yağış dağılışında önemli değişmeler görülmez. Güney Ada'da dağların baktığı yön (bakı faktörü) yağış üzerinde etkilidir. Mitekim burada yağış getiren cephelere bakan Güney Alplerin batı yamacında 2000 m yükseklikte yağış 5000 mm'ye ulaşır. Buna karşılık dağın doğu yamacında 1000 mm'ye düşer. Otago bölgesinde 500 mm'ye kadar iner. Aynı farklılıklar Güney Alplerin yamaçlarında da görülür. Güney Ada'daki Yeni Zelanda Alplerinin batı yamacında 2000 m'de başlayan kalıcı kar sınırı, doğuda 300-400 m'ye kadar düşer.

Ülkenin bitki örtüsü tarla açmak ve hayvan otlatmak amacıyla önemli ölçüde değişmiştir. Güneyde Akdeniz iklimine ait bitki toplulukları yer alır. Doğal vejetasyon batıdaki dağların yamaçlarında yer almakta olup burada palmiye, iğne yapraklı ağaçlar ve lianlar görülür. Ülke zengin bir kuş varlığına sahip idi. Ancak Avrupalıların gelmesiyle bunların bir bölümünün bilinçsizce avlanması sonucu nesilleri tükenmiştir. Bugün ülkede doğal fauna ve floranın korunması için birçok millî park ve tabiatı koruma alanı kurulmuştur.

Nüfusu ve yerleşmesi: Ülkenin Kuzey Adası'na 10. yüzyılda gelen Maorilerle 17. yüzyıl ile 19. yüzyılın başlarında gelen Avrupalılar arasında çatışmalar olmuştur. 4 milyon nüfusun büyük çoğunluğu (% 75) İngilizler, İskoçyalar ve İrlandalılardan oluşan Avrupalılardır. Geriye kalanını değer Avrupalılar, Maori, Pasifik adalarındaki yerliler oluşturur. Resmi dili İngilizcedir; yaygın din Hristiyanlıktır; Yahudiler de bulunmaktadır. Nüfus yoğunluğu Kuzey Ada'da Güney Ada'ya göre fazladır. Nüfusun yarısı Auckland ve Wellington kentlerinde yaşamaktadır. Bu kentler, sanayi ve ticarî faaliyetlerin geliştiği merkezlerdir.

Ekonomisi: Ülkenin ekonomisi tarım ve hayvancılığa özellikle koyun besiciliğine dayanır. İngiliz koloni döneminde ağaçlık sahalar otlaklara dönüştürülerek merinos koyunu beslenmeye başlanmıştır.

Ülkenin yaklaşık yarısı otlak ve % 27'si ormanlarla kaplıdır. % 2'si tarım ve ağaçlandırma sahası olarak ayırt edilmiş, geriye kalanı tarım dışı ve verimsiz arazilerden oluşur.

Alış verişini önemli ölçüde kültürel bağlarının olduğu Birleşik Krallık, ABD ve Japonya ile yapmaktadır.

Önemli gelir kaynakları, tarım ve hayvancılığa (et yün, deri işleme) dayanır. Buğday, arpa, yulaf, mısır, patates, sebze ve meyve başlıca tarım ürünleri arasındadır. Yeni Zelanda keneviri, dayanıklı bir tekstil lifi olması nedeniyle dünyaca tanınmaktadır. 57 milyon koyun, 8,2 milyon sığır beslenir. Zengin orman varlığı, orman ürünleri, özellikle kağıt ve karton sanayinin gelişmesini sağlamıştır. Kömür, linyit, az miktarda altın, gümüş, demir ve bakır çıkarılır. Petrol ve doğal gaz üretimi de yapılmaktadır.

YENİ ZELANDA'YA BAĞLI ÜLKELER Cook Adaları: 241 km2 alan kaplayan bu ada grubu 1901'de Yeni Zelanda idaresine geçmiştir. 1965'te özel statü verilen Cook Adalarının nüfusu 21 binin üzerindedir.

Niue: 259 km2 alan kaplayan ada, Cook Adalarının bir parçası olup, 1901'de Yeni Zelanda yönetimine girmiş, 1974'te özel bir statü kazanmıştır. Nüfusu 2 bininin üzerindedir.

Tokelau: 10 km2 yüzölçümünde olan Ada, Gilbert ve Ellice Adaları Kolonisinin bir parçası olarak idare edilmiş, 1925'te Yeni Zelanda idaresi altına alınmıştır. Nüfusu 1405'tir.