Tayvan, Çin ana kütlesi'nin 160 km doğusunda Formoza Boğazı ile ayrılan Büyük Okyanus'taki büyük bir adadır. Kuzeyinde Doğu Çin Denizi, güneyinde Güney Çin Denizi ve doğusunda Büyük Okyanus yer alır.
Tayvan'ın tarihi, 7. yüzyıldan itibaren çevre ülkelerden gelen yerlilerin yerleşmesi ile başlamıştır. İlk olarak Portekizliler 1590'da adaya gelerek güzel ülke anlamına gelen Formosa adını vermişlerdir. Daha sonra 1624'te Adanın güneyini Hollandalılar, kuzeyini İspanyollar ele geçirmişlerdir.
Hollandalılar 1641'de İspanyolları adadan sürmüş, 1661'de Çinli bir general, bağımsız bir krallık kurarak adaya hakim olmuştur. |
1683'de Mançuryalılar (Çinliler) adayı ele geçirerek 1895'e kadar hâkimiyetlerini sürdürmüşlerdir. Bu tarihten sonra 2. Dünya Savaşı sonuna kadar Japonlar adaya hâkim olmuşlardır. Japonların 2. Dünya Savaşı'nda yenilmesinden sonra Tayvan tekrar Çinlilerin eline geçmiştir.
Çin'de komünistlere karşı yaptığı savaşlarda yenik düşen General Chiang Kaishek ve 2 milyon kadar milliyetçi Çinli, Aralık 1949'da Tayvan'a sığın¬mıştır. Bunun üzerine Tayvan, siyasî rejim yönünden Çin'den ayrılarak gelişmesini sürdürmüştür (Batılılar, Tayvan'a Milliyetçi Çin demektedir). Günümüzde Çin'den birçok yönden ayrı olan Tayvan 2000 yılı başında devlet başkanını seçmiştir. Çinliler, Tayvan'ın kendi ülkelerinin bir parçasını olduğunu belirtirken, Tayvanlılar da "Çin Cindir, Tayvan Tayvan'dır" diyerek Çin'den ayrı bir ülke olduklarını ifade etmeye çalışmaktadırlar. Her iki ülke, aralarında bir çatışmaya, savaşa meydan vermemek için özenle hareket etmektedir. |
23 milyon olan Tayvan nüfusunun çoğunluğunu Tayvanlılar (% 84), Çin'den gelenler (% 14) ve adanın yerli halkı (% 2) meydana getirir. Nüfus artış oranı düşük (% 0,8) olan Tayvanlıların büyük bölümü (%75) kentlerde yaşar. Önemli kentleri; başkent Taype (Tapei, nüfusu 2,6 milyon) ile Kagi, Taynan, Kaosyung ve Tayçung'dur. Dili Çince olan ada halkının büyük çoğunluğu Budist ve Taoisttir.
Tayvan'ın % 24'ü tarım yapmaya uygundur. Yetiştirilen başlıca ürünler; pirinç, buğday, mısır, soya fasulyesi, sebze, meyve ve çaydır. Hayvancılığın gelişmiş olduğu adada bol miktarda et ve süt ürünleri üretilir. Ayrıca balıkçılık da yapılır. Tayvan'ın doğal kaynaklarını kömür, doğal gaz ile inşaat sektöründe kullanılan mermer ve kireçtaşları oluşturur.
Tayvan, ucuz işçilik, serbest piyasa ekonomisi kurallarına göre işleyen serbest ticaret sayesinde son yıllarda hızla gelişerek Doğu Asya'nın Hong Kong, Singapur ve Güney Kore gibi gelişmiş ülkeleri arasına girmiştir. Kişi başına düşen millî gelir 27 800 $'dır. Tayvan'da gelişmiş başlıca sanayi kolları; elektronik, tekstil, kimya, konfeksiyon, gıda işleme, orman ürünleri, şeker, çimento, gemi yapımı ve tamiri ile petrol arıtmadır.
Tayvan'ın dış ticaret hacmi oldukça fazladır. İhracatı 190 milyar, ithalâtı ise 182 milyar dolardır (2005). Başlıca ihraç ürünleri, makine, elektrikli ve elektronik aletler, tekstil ürünleri ve iletişim (telefon, faks vb.) makine ve cihazlarıdır. İthal kalemleri ise elektrikli ve elektronik makine, alet ve ekipmanları, kimyasal maddeler ve hassas ölçü ve tartı aletlerdir. Alış veriş yaptığı ülkeler; ABD, Hong Kong, Japonya ve Almanya'dır. |