İlçeler: Akçakale, Birecik, Bozova, Ceylanpınar, Halfeti, Harran, Hilvan, Siverek, Suruç, Viranşehir.



Görülecek Yerler: Gölpınar orman içi dinlenme yeri; Harran; Sumatar; Urfa Kalesi; Urfa Ulu Camii; Halilü'r- Rahman ve Ayn-ı Zilha gölleri; Halilü'r- Rahman, Sultan Hasan Padişah (Tokdemir), Beylerbeyi, Kadıoğlu ve Rızvıniye camileri; Akcami (Nimetullah Camisi); Mevlevihane Hanı, Gümrük Hanı Kervansaray; Kırk Mağaralar; Şanlıurfa Müzesi.

Akçakale: M.Ö. 9. yüzyıl ortalarında Asur hâkimiyetinde olan yöre, M.Ö. 610'da Medler'in ve Perslerin eline geçmiştir. Büyük İskender'in M.Ö.331 yılındaki Asya Seferi'nde Makedonya Krallığı'na katılmış ve İslam dönemine kadar sırayla Seleukoslar, Edessa Krallığı, Romalılar, Bizanslılar ve Sasaniler arasında el değiştirmiştir. 640 yılında Şam ordusunun, 661 yılında ise Emeviler'in eline geçti. Emeviler'in ortadan kaldırılmasından sonra Abbâsi hâkimiyetine geçen yöre, 1087'de Selçuklular tarafından fethedilmiştir. 1144 yılında Urfa'nın Zenginler tarafından fethedilmesi ile Musul Atabeyliği'ne bağlanan yöre, daha sonra Eyyubilerle Anadolu Selçukluları arasında paylaşılmıştır. 1244 yılında Tatarlar, 1260'da ise Moğollar tarafından tahrip edilen ilçe, Türkiye-Suriye sınırı çizilmeden önce Tell Ebyad (Beyaz Tepe) olarak biliniyordu. 1921'de sınır tespitinden sonra Akçakale olarak tanındı ve 1946 yılında ilçe haline getirilmiştir.1 Bucağı ve 73 köyü vardır. 2000 yılındaki nüfus sayımına göre nüfusu 38.088'dir.




Birecik: Yakın doğu'nun büyük ticari yollarının kavşağında, Fırat Nehri kıyısında güzel bir ilçemiz olan Birecik'e, Arap kavimleri Bireh, Türkler ise küçük kale anlamında Birecik demişlerdir.1894 yılında yapılan araştırmalarda şehrin kuzey kesimini Paleolitik (Eski Taş devri) döneminden beri insanların gelip konakladığı bir bölge olduğu anlaşılmıştır. Sırasıyla Hurri-Mitanniler, Hititler, Asurlular, Makedonyalılar ve Seleukoslar hâkimiyetlerini gören ilçe, Müslüman Arapların eline geçinceye kadar, M.S. I. yüzyılda Romalılar ile Bizanslılar arasında el değiştirmiştir. 1099 yılında Fransız Kontluğu'nun eline geçmiştir. Daha sonra Zengiler, Artukoğulları arasında el değiştiren şehir, 13. yüzyılda Moğol istilasına uğramıştır. 15. asrın sonlarına doğru Memlukler'in eline geçtikten sonra dış kale ve surlar inşa edilmiştir.
Birecik, Yavuz Sultan Selim tarafından 1515 yılında Osmanlı topraklarına katılmıştır. I.Dünya Savaşı sırasında Birecik'te Almanlar tarafından birçok kışla ve askeri tesisler kurulmuştur. Savaştan sonra İngilizler tarafından işgal edilen Birecik, sonradan Fransızların işgaline bırakılmıştır. 10 Temmuz 1920 tarihinde kurtuluşunu sağlayarak hürriyetine kavuşmuştur.1923 yılında ilçe olmuştur. İl merkezinin 90 km. batısında bulunmaktadır.



Bir Bucağı, Ayran ve Mezra isimli 2 kasabası, 63 köyü ve 89 mezrası vardır. 2000 yılı sayımına göre, nüfusu 43.587'dir.



Bozova: Son yıllarda yapılan arkeolojik kazılarda ele geçen buluntular, ilçe ve civarının Paleolitik ve Neolitik Çağ'dan beri yerleşim bölgesi olduğunu göstermiştir. Yöredeki Lidar ve Kurban Höyükleri Bozova'nın Tunç Çağı'nda da (M.Ö.5000 - 3000) bir yerleşme merkezi olduğunu meydana çıkarmıştır. Halep, Samsat ve Malatya yolu üzerinde kurulan ilçe, taşıdığı ticari önemden dolayı çeşitli kavimlerin istilâsına uğramıştır.



Asurluların Asurinai, Romalılar ve Ermenilerin Tormenapa, Arapların ise Tell-Hüvek adını verdikleri ilçe 1326'ya kadar Araplar, yerli Ermeni prensleri ve Mardin Artukluları arasında el değiştirmiştir. 1389'da Yıldırım Beyazıt tarafından Osmanlı topraklarına katılan Bozova'da Timur döneminde bir yönetim karmaşası yaşandıktan sonra 1526'da Osmanlıların eline geçmiştir. Türkmenler tarafından Yaylak, Osmanlılar tarafından ise Bozâbâd olarak adlandırılmış ve son olarak Bozova adı ile ilçe statüsünü kazanmıştır.



İki Bucağı, 79 köyü ve 99 mezrası vardır. 2000 yılı nüfus sayımına göre nüfusu 33.086'dır.

Halfeti: İlçe. M.Ö. 855 yılında Asur Kralı III. Salmanassar tarafından zapt edildiği zaman "Şitamrat" adını taşıyordu. Yunanlılar bunu değiştirerek "Urima" adını vermişlerdir. Süryaniler ise, ilçe için "Kal'a Rhomeyta" ve "Hesna d'Romaye" adlarını kullanmışlardır.



Arapların eline geçtikten sonra "Kal'at-ül Rum" adı takılmıştır. 9. Yüzyılda Bizanslıların eline geçince bu kez "Romaion Koyla" adını almıştır.

1290 yılında Memluk Sultanı Eşref tarafından fethedildi ve son kez Memlükler tarafından tamir edilen şehre "Kal'at-ül Müslimin" adı verildi.



Yavuz Sultan Selim zamanında Osmanlılara geçen ilçe, günümüzde de kullanılan "Urumgala" ve "Rumkale" adlarını alarak 1954 yılında ilçe haline getirilmiştir. İl merkezine uzaklığı 120 km. dir. Yukarı Göklü adlı bir kasabası, 35 köyü ve 34 mezrası vardır. 2000 yılı Nüfus sayımına göre, ilçenin nüfusu 1.645'tir.

Harran: Şanlıurfa'nın 44 km. güneydoğusunda bulunan ve her yıl binlerce turist tarafından ziyaret edilen tarihi ilçemiz, kendi adıyla anılan ovanın merkezinde kurulmuştur.



M.Ö. 2 bin başlarına ait Kültepe ve Mari tabletlerine Harran adına ilk kez rastlanmıştır. Bu tabletlerde " Har-ra-na " veya " Ha-ra-na " şeklinde geçer. Kuzey Suriye'de bulunan Ebla tabletlerinde ise, Harran'dan " Ha-ra-an " olarak bahsedilir. Harran adı , Sümerce ve Akadça " Seyahat- Kervan " anlamı na gelen " Ha-ra-nu " dan gelmektedir. Harran, Asur ve Keldani dillerinde " Yol ", Arapçada sıcaklık anlamına gelen " harr " kelimesinden sıcak anlamına gelir. Harran, tarihin en eski dönemlerinden beri büyük bir ticaret şehri: Ay, Güneş ve Gezegenlerin kutsal sayıldığı eski Mezopotamya putperestliğinin, Sabiliğin en önemli merkezidir. Harran, tarih boyunca Babil, Keldani, Asur, Hitit, Med, Pers ve İskender Krallığının yönetiminde kalmıştır. Daha sonra ise, sırayla Roma, Bizans, Emeviler, Abbâsiler, Hamdâniler, Nûmeyriler, Selçuklular, Zengiler, Eyyûbiler Memluklar ve Osmanlıların yönetimine girmiştir.



Hilvan: İlçenin tarihi geçmişi ile ilgili bilgiler çok geç yerleşilen bir bölge olduğu için fazla değildir. İlçede ilk yerleşmenin Osmanlılar döneminde 1820 yılında Hacı Musa adında bir Türkmen aşiret reisi tarafından gerçekleştirildiği bilinmektedir. Hilvan adının kimler tarafından ne zaman verildiği ve ne anlama geldiği belli değildir. Uzun süre Karacurun olarak da adlandırılan Hilvan, 1927 yılında Şanlıurfa'ya bağlanarak ilçe yapılmıştır. İl merkezine uzaklığı 56 km. dir. 2000 yılı nüfus sayımına göre, nüfusu 16.205'tir. 2 bucağı, 57 köyü ve 109 mezrası bulunur.



Siverek: Yörede yapılan arkeolojik kazılar, ilçenin M.Ö.3000 yıllarına ait bir yerleşim yeri olduğunu kanıtlamıştır. Hurri-Mitanni, Hitit, Arami, Asur, Keldani, Med ve Pers egemenliğine geçen ilçe, M.Ö.331'de Büyük İskender'in istilasına maruz kalmıştır. M.Ö.305'de Seleukoslar'ın eline geçen yöre, Müslümanlar tarafından fethedilinceye kadar Edessa, Roma, Bizans ve Sasani krallıkları arasında el değiştirmiştir. 640 yılında Şam ordusunca fethedilen Siverek, 660'da Emeviler, 750'de ise Abbasilerin eline geçmiştir.
1065 - 1066 yıllarında Selçuklu hâkimiyetine giren ilçe uzun bir zaman Bizanslıların hâkimiyeti altında kalmıştır. 11. yüzyıl sonunda Urfa Haçlı Kontluğu, 1182'de de Eyyubiler'in hâkimiyetine giren ilçe, 1400 yılında Timur tarafından zapt edilmiştir. 1451 yılında Safevi hâkimiyetine giren Siverek, 1517'de Osmanlı topraklarına katılmıştır. Eski kaynaklarda ilçeye verilen isimler; Sevaverak, Sebabarak, Sebabarok, Sevaverag, Severags ve Suveyda'dır.



Osmanlı döneminde Diyarbakır vilayetine bağlı bir kaza olan Siverek, 1926 yılında Urfa'ya bağlanarak ilçe haline getirilmiştir. 6 Bucak, 98 köy ve 375 mezrası vardır. İl merkezine uzaklığı 91 km 'dir. 2000 yılı nüfus sayımına göre, nüfusu 172.067'dir.



Suruç: Eski çağların önemli ticaret yollarından biri, Harran'dan sonra buradan geçiyordu. M.Ö. III. yüzyılda Urfa bölgesinde kurulan Osrhoene Eyaleti'nin önemli bir Şehri idi. Anthemusia veya Batnai adını taşıyordu. Latin kaynaklarında ilçenin adı Sororgia olarak geçer. Araplar tarafından Saruğ, Saruc ve Seruc olarak adlandırılmıştır.



I.Seleukos Nikator tarafından M.Ö.302 yılında bölgemizde yeniden kurulan yerleşim yerleri arasında Suruç'ta bulunuyordu. 639 yılında Şam ordusu tarafından Urfa ve Harran'dan sonra ele geçirildi. 1517 yılında Yavuz Sultan Selim tarafından Osmanlı topraklarına katılan Suruç, Osmanlı döneminde Halep vilayetinin Urfa sancağına bağlı iken, 1923 yılında Urfa' ya bağlanarak ilçe haline getirilmiştir. İl merkezine uzaklığı 45 km 'dir. 2000 yılı nüfus sayımına göre, nüfusu 44.100'dür. 1 Bucağı, 11 Nisan (Ali gör) isimli beldesi, 77 köyü ve 153 mezrası bulunmaktadır.



Viranşehir: Hurri-Mitanni, Hitit, Asur, Med-Pers ve Keldani hâkimiyetlerini gören ilçe, M.Ö 331'de Makedonya imparatorluğuna, M.Ö 163'te de Roma idaresine girmiştir. Bizans imparatorluğunun ilk dönemlerinde Tella (Tepe) olarak tanınıyordu, sonra imparator Konstantin tarafından bazı şehirlerin adları değiştirildi. İlçeye de Konstantina veya Konstantina adı verildi. 640 yılında Şam ordusu tarafından fethedilmiş ve Tell-Muzin adını almıştır. Sonraki dönemlerde yine Araplar tarafından Tell-Mavzen ve Tell-Mavzelath isimleri de kullanılmıştır. 660 yılında Emeviler, 750 de Hamdaniler ve Abbasiler arasında el değiştiren Viranşehir, Türkmenler tarafından son kez kurulmuş ve Ören şehir adını almıştır. Ancak 1258'de Hülagu ve 1400 yılında da Timur tarafından yağma ve büyük ölçüde tahrip edilerek viran bir hale getirilmiş ve bu haliyle Osmanlı dönemine ulaşmıştır.



1517 yılında Osmanlı topraklarına katılan şehir 1792'den sonra Mardin'e, 1924 yılında da Urfa'ya bağlanarak ilçe haline getirilmiştir. İl merkezine 90 km . Uzaklıktadır. 2000 genel nüfus sayımına göre nüfusu 137.618 'dir. 1 bucağı, 98 köyü ve 204 mezrası vardır.




Şanlıurfa İli Maden ve Enerji Kaynakları: Güneydoğu Anadolu Bölgesinin Orta Fırat bölümünde yer alan Şanlıurfa ili, Güneydoğu Toroslar'ın orta kısmının güney etekleri üzerindedir. Güneyde Suriye toprakları ile komşudur. Şanlıurfa ilinin büyük bölümünü, hafif dalgalı yayla düzlükleri kaplar. Kuzeydoğusunda yükselen Karacadağ volkanik dağı ilin en yüksek noktasıdır. Karacadağ'dan güneye ve güneybatıya doğru il toprakları alçalır ve Harran Ovası gibi düzlüklere rastlanır. İl yer altı kaynakları bakımından çok sınırlı bir çeşitliliğe ve potansiyele sahiptir. İl ve civarında yapılan çalışmalar sonucunda Merkez ilçede tuğla-kiremit ve çimento hammaddeleri, Bozova ilçesinde de fosfat yatakları ortaya çıkarılmıştır. Bozova ilçesindeki Bostancık köyü civarında gözlenen fosfat cevherleşmelerinde % 3-5 P2O5 içerikli 40.000 ton görünür, 31.260 ton muhtemel ve 1.400.000 ton mümkün olmak üzere toplam 1.471.260 ton rezerv belirlenmiştir. Orta ve iyi kalitede tuğla-kiremit ve çimento hammaddelerinin yer aldığı Merkez ilçede 40 milyon ton tuğla-kiremit, 24.311.652 ton killi kireçtaşı ve 62.212.500 ton kireçtaşı rezervi tespit edilmiştir.



Şanlıurfa ilinde Karaali Jeotermal alanında 1993 yılından bu yana 15 adet sondaj çalışması gerçekleştirilmiş olup bu çalışmalarla toplam 3.480 m derinliğe ulaşılmıştır. Bu sondaj çalışmaları ile ortalama 44ºC de toplam 118 lt/sn jeotermal akışkan görünür hale getirilmiştir. Yapılan çalışmalarla ülke potansiyeline 4,5 MW termal güce sahip jeotermal enerji kazandırılmıştır.