İberya Yarımadası'nın batısında Atlas Okyanusu ile komşudur. Atlas Okyanusu'nda yarı özerk olan Madeira ve Azor adaları da Portekiz'e aittir.
Tarihi: Tarih öncesi dönemde yerleşmeye açılan ülke, M.S. 700'lü yıllarda Araplar'ın egemenliğinde kaldı; daha sonra Portekiz Krallığı kuruldu, ülkedeki denizciler, 1400'lü yılların başından itibaren yeni kıta ve ülkelerin keşfine ilişkin seyahatler yapmaya başladılar. Afrika'dan Hindistan ve uzak Doğu sahillerine kadar olan sahada zaman zaman etkin duruma geçtiler.
1500'lü yılların başında ise Afrika'nın Atlas Okyanusu kıyılarına, Endonezya'ya ve Çin'e kadar olan sahalara açıldılar. Bilhassa Güney Amerika ve Brezilya'da koloniler kurdular. Rönesans döneminde büyük ilerleme sağladılar. 1910'da krallık rejimi yıkılıp cumhuriyet kuruldu. |
İklimi ve bitki örtüsü: ülke, Atlas Okyanusu'ndan gelen yağışların etkisi altındadır. Azor yüksek basıncı hâkim olduğunda gökyüzü açıktır. Doğuda İspanya'nın iç kısımlardaki Meseta'dan esen rüzgârlar havanın nemini düşürür.
Kışı kar yağışlı ve soğuk geçer; yağış miktarı kuzeyden güneye doğru azalır, ülkenin güneyine doğru Akdeniz iklimi etkisini gösterir. Atlas Okyanusu kıyılarında geniş yapraklı ormanlar yer alır.
Güneye doğru kuraklığa dayanıklı Akdeniz bitkileri ve özellikle makiler hâkimdir. Burada gövdesindeki kabuklardan mantar yapılan mantar meşesi yetişir. |
Azor adaları, okyanusal iklimin etkisindedir. Ocak ayında 10°C'nin üzerinde olan sıcaklık Temmuzda 26°C'ye yükselir.
Nüfusu ve yerleşmesi: Portekiz'de nüfus artış oranı çok düşüktür. Nüfus yoğunluğu sahil kuşağında fazladır. Kentler, deniz taşımacılığından dolayı Atlas Okyanusu kıyılarında gelişmiştir. Başkent Lizbon, ülkenin idarî ve politik merkezidir. İkinci önemli kenti Porto'dur. Faal nüfusun % 60'ı hizmet, % 30'u sanayi ve % 10'u tarım sektöründe çalışmaktadır.
Ekonomisi: Portekiz, tarım ve sanayinin birlikte geliştiği bir ülkedir. Önemli tarım ürünleri zeytin, üzüm, buğday ve mısırdır. Hayvancılığın geliştiği ülkenin Atlas Okyanusu sahillerinde balıkçılık da yapılır. Önemli sanayi kuruluşlarını; demir-çelik, metalürji, petrokimya ve makine tesisleri oluşturur. Gemi yapımı ve ipekli dokumacılık gelişmiştir. Turizm sektörünün de geliştiği Portekiz'e her yıl milyonlarca gelen turist 7-8 milyar dolar döviz bırakır. Ticaretini Fransa, İspanya, İtalya gibi komşu ülkelerle yapmaktadır. |