| Peru |
Güney Amerika'da And dağlarında yer alan ülkenin Pasifik Okyanusu kıyısında dar bir kıyı ovası yer alır.
Kurak olmasına rağmen And dağlarından gelen nehirlerle sulanan bu sahada nüfusun büyük bölümü toplanmıştır. Yüksek ve çok engebeli olan And dağlarında zaman zaman şiddetli depremler meydana gelir. İki sıra hâlinde uzanan Peru Andlarının arasında yüksek plato (Altiplano) ve bunun orta kesiminde Bolivya sınırında büyük bir göl olan Titikaka bulunur. Andların Amazon Havzası'na bakan kesiminde yoğun ormanlar görülür. Peru'nun batı kesimindeki kıyı bölgesi, soğuk su akıntısından dolayı kurak olup bulutlu ve sisli geçer.
Zaman zaman sıcak ve soğuk su akıntılarının yer değiştirmesi, karada şiddetli sellerin oluşmasına ve kıyı açığında planktonların azalmasına bağlı olarak balık üretiminin düşmesine yol açar. |
ülkede bitki ve hayvan toplulukları, bakı ve yükseklik şartlarına göre önemli değişme gösterir. Kıyı kesiminde kaktüs ve dikenli çalılar, yüksek sahalarda çayırlar, puna çalıları ve doğuda yabani kauçuk ile mahoganyden oluşan sert ağaçlar yetişir. Kıyı bölgesinde zengin balık populasyonu ve çok sayıda kuş türü görülür.
Bugün Peru Andları'nda yaşayan yerliler fakir olup kendi geçimlerini sağlayacak miktarda mısır, patates, arpa ve diğer tahıllar yetiştirmektedir. Amazon Havzası'ndan çıkarılan petrol batıdaki kentlere taşınmaktadır. Peru'nun Pasifik Okyanusu sahilleri ekonomik açıdan önemli olup burada balık avlanmaktadır, ülkede üretilen kahve, pamuk ve şeker önemli ihraç ürünleridir. Kolombiya'da olduğu gibi kokain önemli ürünler arasında olup önemli sosyal sorunlar çıkarmaktadır. |
Ülkeye 15. yüzyılda Şili'nin orta bölümünden Ekvador'a kadar uzanan sahayı kapsayan bölgede İnkalar hâkim olmuş ve buralarda taş binaların yer aldığı kentler kurmuşlardır (Foto 5). 1500'lü yılların 2, çeyreğinde İspanyollar, bu zengin devleti yıkmışlardır, üç asır kadar İspanyolların egemenliğinde kalmış, 1800'lü yılların sonundaki Pasifik Savaşı'nda topraklarının bir bölümü Şili'nin eline geçmiştir. 1821'de bağımsızlığını ilân eden ülke 1945'e kadar 20 yıl diktatörlükle idare edilmiş; birbirini izleyen darbelerden sonra 1980'de başkanlık seçimi yapılmıştır. 2001'de merkeziyeçi aday devlet başkanılığına seçilmiş, 2002'de iç karışıklıklar baş göstermiş; yolsuzluk ve rüşvetin artması üzerine tekrar seçime gidilmiştir. |
Ülkenin ekonomisi ihraç edilen zengin maden ve diğer doğal kaynaklara dayanır. Dağlık olan ülkede tarım sınırlı sahalarda yapılır. Kıyı kuşağında pirinç ve şeker kamışı üretilir. Yüksek sahalarda geçime yönelik tarım yapılır. Burada uyuşturucu madde yapımında kullanılan kokain üretilir. Koyun, Iâma ve alpaka (bir koyun türü) beslenir. Balık üretimi, 1980'lerdeki El Nino'dan dolayı düşmüştür. Ülkede bakır, demir ve gümüş yatakları ile petrol bulunmaktadır. Sanayi tesisleri başkent Lima çevresinde kurulmuştur. |
|
|