Avustralya'nın kuzeyinde Yeni Gine Adası üzerinde yer alan ülkenin batısında Endonezya'ya ait Irian Cava bulunur. Bu ülkeye, adanın kuzeydoğusunda olan Bismark ada grupları Solomon adalarının kuzeybatı bölümü, küçük ada grupları olan Louisiade, D'Entercastaeux ve Trobriand (Kiriwina) adaları da dahildir.

Tarihi: 1949'da Avustralya ile birleşmiş, 1975 yılında İngiliz Milletler Topluluğu'ndan ayrılarak bağımsızlığını kazanmıştır.

Yüzey şekilleri: Adayı ikiye bölen dağ sıraları var olup İrian Cava'da kalan Maoke dağlarında en yüksek zirve 5030 m'ye ulaşır. Papua Yeni Gine'de Orta bölümdeki dağlar, Bismarck dağları ve Owen Stanley dağları (en yüksek zirve 4000 m) uzanır.

Tersiyer'e ait olan bu dağlarda, kireçtaşlan yaygındır. Temelde ise Paleozoyik'e ait şist, gnays ve diğer metamorfik kaya grupları ile granit intrüzyonları görülür.

Hem Owen Stanley dağları hem de kuzeydeki dağ sırasında zaman zaman faaliyet gösteren volkanik araziler bulunur. Kuzeydeki dağ sırası arasında iç havzalar veya oluklar ve kuzeydeki sahile paralel uzanan alçak dağ sıraları görülür, ülkenin en büyük ovası, bataklıkların yer aldığı ve Mercan denizine dökülen akarsuların geçtiği Orta Bölüm'deki dağ sırasının güneyinde yer alır.

En önemli akarsuyu, debisi yüksek olan ve üzerinde ulaşım yapılan 1100 km uzunluğundaki yapılan Fly nehridir. Ayrıca Papua Körfezi'ne dökülen akarsular da vardır.

İklimi ve bitki örtüsü: Adada nemli tropikal iklim şartları hüküm sürmekte olup yıllık sıcaklık değişmesi önemsizdir. Deniz seviyesinde 28°C olan yıllık ortalama sıcaklık, 2000 m civarındaki sahalarda 16°C'ye düşer. Yağışlar yılın bütün aylarına dağılmış durumdadır. Ülke, Mayıs ile Kasım arasında muson yağışlarını, Aralık ile Nisan arasında kuzeydoğu Alize rüzgârları ile gelen ekvatoral yağışlar alır. Orta bölüme düşen yıllık yağış miktarı 3000-5000 mm arasındadır. Bitki örtüsünde önemli değişmeler görülür. Sahil boyunca yer alan mangrov ormanlarından sonra 1500 m'ye kadar olan yükseklik dahilinde uzun boylu ağaçlar ve epifitler ihtiva eden yağmur ormanlarına geçilir.

1500-3000 m arasında meşe ve kayınların çoğunlukta olduğu ekvatoral dağ ormanları yer alır. Bu ormanlarda zengin bir yaban hayatı bulunur.

Nüfusu ve yerleşmesi: Adada hâlâ dağlık bölgelerde yaşayan pigmoyid gruplar bulunmaktadır, ülke nüfusunun % 95 kadarını 700 lokal dili konuşan, yüzlerce Papua ve Melanezya kökenli toplumlar oluşturmaktadır. Adada 20. yüzyılda gelen 50 bin kadar Avrupa ve Asya kökenliler yaşamaktadır. 5.6 milyon nüfusu olan adada, son yıllara kadar süren salgın hastalıklardan dolayı fazla artmamıştır. Sahil kesimine son 20 yılda kentler kurulmuş ve nüfus artışı % 2,5'e ulaşmıştır. Adanın nüfus yönünden yoğun kesimleri, kuzeydoğudaki sahil bölgesi ile bunaltıcı sıcakların etkisini kaybettiği 2000 m'nin altındaki dağlık sahalardır.

1873'te İngilizler tarafından kurulan başkent Port Moresby, önemli bir limandır. Lae ve Madang, kuzey sahildeki önemli yerleşmelerdir.

Ekonomisi: Papua Yeni Gine'nin ekonomisi hâlâ geleneksel usullere göre yapılan tarıma dayanır. Nüfusun üçte ikisi tarımla uğraşır. Bununla birlikte son yıllarda tarımda modernleşme çabaları sürdürülmekte ve yabancı sermaye yatırımları (Avustralya, Japonya ve ABD) ile tarım işletmeleri kurulmaktadır. Bazı önemli tarım ürünleri, maden ve hidroeletkrik potansiyeli ülkenin kalkınmasını sağlayacak ölçüdedir. Büyük bölümü (% 83) ormanlarla kaplıdır.

Tarım sahaları ülke yüzölçümünün % l'den daha azını oluşturmaktadır. Geriye kalan saha verimsiz ve tarıma uygun değildir. Dağlık sahalarda geleneksel geçim, göçebe tarım sistemini ile yapılan tatlı patates, yer fıstığı, mısır üretimine dayanır. Diğer ekvatoral bölgelerde olduğu gibi ülkenin eğimli sahalardaki orman alanlarının tarıma açılması, kısa sürede toprakların taşınmasına ve bitki besin maddelerinin yağış suları ile uzaklaşmasına neden olmaktadır. Bu nedenle böyle sahalarda açılan tarlalar, birkaç yıl ürün verdikten sonra verimsiz duruma düştüğünden terk edilmektedir. Dağlık sahalarda yaşayan halk, geçimini temin etmek için sürekli orman alanlarında birkaç yıl kullanılan yeni tarım sahaları açmaktadır, üretilen önemli tarım ürünleri muz, kulkas veya gulgas (kökü nişastalı bir bitki), hint yer elması, acı manyoktur. Ticari tarım ürünleri; kakao (önemli ihraç ürünü), çay, kauçuk, Hindistan cevizidir. Ayrıca ülke zengin orman ve deniz ürünleri ile turizm potansiyeline sahiptir. Bakır, altın, gümüş, demir, kurşun ve petrol yataklarına sahiptir. Gıda ve sanayi ürünleri almakta; bakır, kahve, kakao, Hindistan cevizi satmaktadır. Ticaret yaptığı ülkelerin başında Avustralya, Singapur, Tayland, Japonya, ve Almanya gelmektedir.