1824'de Meksika'da cumhuriyet kuruldu. 1845'te Meksika'nın ABD'nin Texas eyaleti ile birleşme çabaları başarısızlıkla sonuçlandı. 1857'de ülkedeki reformlar yüzünden iç savaşlar oldu. 1910'da diktatör başkan P. Diaz'ın devrilmesiyle çeşitli gruplar arasında başlayan çatışmalar 1929'a kadar sürdü. 1917'de sosyal reformlar yapıldı. 1946'dan itibaren demokratik rejim işlemeye başladı.
1994'te Meksika da ABD, Kanada yanında Kuzey Amerika Serbest Ticaret Bölgesi'ne (NAFTA) alınmıştır. 1994 başında Güney Meksika'da Zapantista Millî Kurtuluş Ordusu'nun gerillalarının başlattığı şiddet hareketleri hükümetle varılan anlaşmayla durduruldu. 1994'te başkan adayı seçim gezisi sırasında öldürüldü. 2000'de yapılan seçimlerde ilk defa Devrimci parti yenilgiye uğradı. 2006 seçiminde Meksiko City Belediye başkanı, devlet başkanı oldu.
Yüzey şekilleri: Ülke, Kayalık dağlarının güney uzantısı üzerindedir. Bu sıradağlar iki sıra halindedir: Doğuda Doğu Sierra Madre, batıda Batı Sierra Madre dağları. Bu dağlar arasında ise geniş Meksika Platosu uzanır. Platonun ortalama yüksekliği 1500-2000 m arasında değişir.
Kuzeybatıda ise Baja California (Baya Kaliforniya) dağlarının Büyük Okyanus'ta oluşturduğu yarımada yer alır. Burada yükseklik 3000 m'yi aşar. ülkenin ana gövdesini oluşturan batı kesimi, volkanik kayalarla kaplıdır. Faal volkanların da görüldüğü bu saha, Meksika'nın en yüksek kesimini oluşturur. Yüksek zirveler, yer yer 5000 m'yi aşar. Güneye doğru plato sahası önemli ölçüde daralır. Büyük Okyanus ve Atlas Okyanusu arasındaki sahanın genişliği 210 km'ye kadar düşer. Bu yüksek platonun her iki kenarında kıyı ovaları yer alır. |
700-1700 m arası, tarım ve yerleşmeye uygun olup kışlar ılık, yazlar sıcak ve yağışlı geçer. Akdeniz iklimini yansıtan bitki örtüsü hâkim duruma geçer. 2500-2800 m arasında ortalama sıcaklık 15°C'nin altına düşer. Burası ülkenin en sık nüfuslu sahasıdır. Çayır ve seyrek ormanların yetiştiği bu sahada başkent Mexico City kurulmuştur.
Nüfusu ve yerleşmesi: Meksika'nın nüfusunu, yerli (Amerindler), İspanyol, Çin ve Malay gibi farklı etnik gruplar oluşur. Dünyanın en kalabalık nüfuslu ülkeleri arasındadır. Bir yüzyıl önce 12,5 milyon olan nüfusu, hızlı bir artışla 2006'da 107 milyonu aşmıştır. Bu artışı, başka ülkelerden göçle gelen nüfusun yanında doğum oranının yüksek olması sağlamıştır. Son yıllarda kırsal sahalardan kentlere doğru olan göç ile kentlerin nüfusu sürekli olarak artmaktadır. 2240 m yükseklikteki başkent Mexico City metropolü 20 milyonu aşan nüfusu ile dünyanın en kalabalık merkezleri arasındadır. Diğer önemli kentleri, 3 milyon civarındaki nüfusları ile Guadalajara ve Monterrey'dir. Büyük bir bölümü ılıman iklime sahip 700 m'nin üzerindeki sahalarda yaşayan insanların yarısı yeterli beslenememektedir.
Ekonomisi: Petrol, doğal gaz, ve metal yatakları yönünden zengin olmasına ve son yıllarda sanayiin ilerlemesine karşın ülkenin ekonomisi hâlâ tarıma dayanır. ABD'nin doğrudan ve dolaylı yardımları ve yatırımları ile ülke kalkınma çabalarını sürdürmektedir. Ülke nüfusunun üçte biri tarımda çalışmaktadır, ülke topraklarının % 12'sinde tarım yapılır. Beşte ikisi doğal otlak ve çayırlarla, beşte biri ormanlarla kaplıdır. Ülkede üretilen tarım ürünleri, nüfusu beslemeye yetmemektedir. Mısır, buğday ve arpa başlıca tarım ürünleridir. Ayrıca baklagiller, domates, tatlı patates, turunçgiller ve üzüm üretilir. Sanayi bitkileri; şeker kamışı, kahve, kakao, tütün, kauçuk, pamuk, Amerika sabır otu ve diğer yağlı tohumlu bitkilerdir. Ormanlardan ekonomiye katkı sağlayacak önemli ölçüde ürün (kereste, reçine vs.) elde edilir. Yayla sahalarında hayvancılık yapılır.
Meksika, petrol üretimi (Yıllık üretim 130 milyon tonun üzerinde) yönünden dünyada ilk sıralardadır. Petrol yataklarının büyük bir bölümü Meksika Körfezi yakınındadır. Zengin doğal gaz ile gümüş, bakır, demir, kurşun ve çinko yataklarına da sahiptir. Gümüş üretiminde dünyada ilk sıradadır. Petrol ürünlerine dayalı sanayi gelişmiştir. Ülkede bulunan maden yataklarına bağlı olarak madencilik sektörü (alüminyum, bakır, demir) ilerlemiştir.
Ticaretinin yarıdan fazlasını ABD ile yapar. Bunu Almanya, Çin, Kanada ve Japonya izler. Ham petrol, makine, kimyasal ürünler ve metalürji ürünleri, önemli ihracat kalemlerini oluşturur. İthalâtını; makine, ulaşım araçları, kimyasal maddeler, elektrikli aletler ve gıda ürünleri oluşturur. Ülkede yabancı sermaye yatırımı ile kurulan iş sahaları yaygındır.
Türkiye, Meksika'dan petrol, paslanmaz çelik, sentetik iplik, petrol boruları, şeker ve bazı kimyasal maddeler (asit) almaktadır. Buna karşılık bu ülkeye demir-çelik ürünleri, tütün, kırmızı biber, cam eşya, krom ve sentetik iplik satmaktadır. |