| Libya |
Libya, Sahra'nın Akdeniz'e doğru olan kuzey uzantısı üzerinde yer alır. ülkenin büyük bir bölümü Sahra'nın uzantısını oluşturan çöllerle kaplıdır.
Tarihi: M.Ö. 7. yüzyılda Kartaca Devleti'nin kurulduğu Libya, daha sonra Helen, 1. yüzyılda Roma hâkimiyetinde kaldı. 7. yüzyılda Arapların etki alanına giren ülke, 16. yüzyıldan itibaren Osmanlı Devleti içinde kaldı. 1911-1939 tarihleri arasında İtalyanlar kontrolleri altına aldı.
1951'de bağımsızlığını kazandı. 1969'da askerî bir darbe sonucu Albay Muammer Kaddafi'nin başkanı olduğu Libya Arap Cumhuriyeti ilân edildi. Teröre karşı tavır almasıyla 2006'da ABD ile diplomatik ilişki kurmuştur. |
Yüzey şekilleri: Ülkenin Akdeniz kıyıları yer yer ovalık bir görünümdedir. Güneye doğru yükseklik artarak 800 metreye kadar çıkar. Akdeniz kıyısında Sirte Körfezi, derin bir çanak içinde yer alır. Batıda geniş saha kaplayan Fizan (veya Fezzan) çölü, kum ve kayalıklarla kaplıdır. Buralardaki yamaçlar sellerle parçalanmıştır. Doğuda ise vahaların bulunduğu (Kufra) çöller yer alır.
İklimi ve bitki örtüsü: Ülkenin tamamı kurak ve sıcak iklimin etkisi altındadır. Akdeniz kuşağında yıllık ortalama yağış 200-400 mm arasında değişir. Doğudan batıya doğru yüksek sahalarda yağış artar, iç kısımlardaki plato sahasında yağış miktarı iyice azalır; burada yağışın düşmediği yıllar bile olur. Akdeniz kıyıları kışın ılık (12°C), yazın ise çok sıcak (26°C) geçer. Buralarda Akdeniz bitkileri yetişir. Libya çöllerinde güneydoğudan kum fırtınalarına neden olan şiddetli rüzgârlar eser ve bazen kıyıya kadar ulaşır. Çöllerde gün içinde sıcaklık değişmesi 50°C'ye ulaşır. Buralarda sadece kum tepecikleri üzerinde çok zayıf bitki örtüsü bulunur. >bbr>
Nüfusu ve yerleşmesi: Nüfusunu, Berberi ve Araplar oluşturur. Libya' da Türkiye, Mısır, Arap ülkeleri ile Avrupa ülkelerinden gelen işçi ve teknisyenler de vardır. Ülkedeki yabancıların sayısı 300 bine yakındır. Libya, son yıllarda nüfusu hızla artmakta olan bir ülkedir. Ülkede bulunan birçok tarihî kalıntılardan, eski çağlarda nüfusun fazla olduğu anlaşılmaktadır. 2. Dünya Savaşı'ndan önce ülke nüfusunun yaklaşık % 13 kadarını (900 bin) İtalyan çiftçi ve zanaatkarları oluşturuyordu. Nüfusun çoğu Akdeniz kıyıları ve yakınındaki platolar ile Sahra'daki vahalarda yaşar. Önemli şehirleri, Trablus ve Bingazi'dir.
|
Ekonomisi: Daha önce tarıma dayanan ülkenin ekonomisi, Sirte Körfezi'nin güneyinden petrolün çıkarılmasıyla köklü değişmeye uğramıştır. 1955'li yıllardan itibaren Libya kapılarını yabancı işçilere ve göçmenlere açmış, ihraç edilen petrol ürünlerinden elde edilen gelirlerle önemli tesisler yapmaya başlanmıştır.
İtalyanlar tarafından Akdeniz kıyılarına yapılan yollar, Libyalılar tarafından iç kısımlara bağlanmıştır.
Ülkenin onda birden azı tarıma uygundur. Önemli tarım ürünleri; buğday, arpa, tütün, turuçgiller, üzüm, zeytin, yer fıstığı ve hurmadır. Ülkedeki faal nüfusun dörrte biri (% 23) sanayi, hizmet (% 59), tarım (% 13) sektöründe çalışmaktadır. İç kısımlardaki vahalarda ve kıyı bölgelerinde hayvancılık yapılır. |
Son yıllarda güneydeki yüksek kesimlerden kaynaklanan su, yeraltı kanallarıyla getirilerek çöldeki bazı alanlar tarıma açılmıştır.
Yer altı zenginliğini, petrol ve doğal gaz oluşturur. Petrol, boru hatları ile kıyılardaki rafinerilere taşınır. Petrole dayalı sanayi gelişmiştir. Gıda, tekstil, çimento ve el işçiliğine dayanan ürünler üretiliir. Ayrıca, zengin demir ve tuz yatakları vardır. Alış verişini] İtalya, Türkiye, Fransa, İspanya'yla yapmaktadır.
Bu ülkede Türk iş adamları, birkaç bin Türk işçisi ile bayındırlık ve bazı sanayi tesislerinin yapımında çalışmaktadır. Libya'nın ülkemizle olan ilişkileri iyi tutulmaya gayret edilmektedir. Libya liderinin Türkiye ile ilgili uluslararası diplomasiye yakışmayan açıklamaları hoş karşılanmamıştır. Libya'dan petrol, bitümenli mineral yağ, bazı asitler, deri, haşarat öldürücüleri, nafta ve yer fıstığı almaktayız. Bu ülkeye mısır yağı, buğday unu, sentetik giyecek, şeker, hayvan ve domates konservesi satmaktayız. |
|
|