Kütahya, Madenciliğin yoğun olarak yapıldığı şehirlerimizdendir.

Kütahya'dan doğal zenginliğin yanında çinicilikten ve turizmde önemli olduğunu varsaydığım ve yeterince ilgi görmeyen bazı yerlerden bilgi vermeye çalışacağım.

Kütahya sahip olduğu yeraltı kaynaklarının hem tür olarak çeşitliliği hem de rezerv olarak zenginliği ile yurdumuzun en önde gelen madenci illerimiz arasındadır.

Varlıkları çok uzun zamandır beri bilinen ve işletilen bu madenler her zaman Kütahya'nın gelişmesinin itici gücü olmuşlardır.

BOR: Emet ilçesinde 1956 yılında bulunmuş, Eti bank tarafından 1958 yılında devralmış ve üretime geçmiştir; Bor tuzu minerali olan Kolemanit üretimi, Hisarcık ve Espey ocaklarında yapılmakta, rezerv 832 milyon tondur. 100 bin ton/ yıl kapasiteli Borik Asit Fabrikası 2004 yılında devreye girmiştir. Üretimin diğer kısmı Bandırma Borik Asit Fabrikasına sevk edilmektedir.

GÜMÜŞ: Türkiye'nin tek Gümüş işletmesi olan Kütahya ili Gümüş köy deki Eti Gümüş A.Ş'de yıllık 162 ton saf gümüş üretimi ile sektörün lideri konumunda iken 2004 yılında özelleştirilmiştir.

KÖMÜR: Kütahya Seyit Ömer'de çıkartılan linyitler düşük kalorilidir. Üretim Açık işletme yöntemiyle yapıldığı ve taşınması kolay olduğu için ekonomiktir. Ayrıca rezerv bakımından yurdumuzun sayılı linyit kaynaklarındandır. Tunç bilek linyitleri 1 milyar ton rezerve sahiptir ve kalorisi daha yüksektir. Yine çıkarılan kömürlerin bir kısmı satılmakta, çoğunlukla kurulu olan termik santralde elektrik üretilmektedir.

Tavşanlı ilçesi civarındaki Yeniköy, Değirmisaz ve Tunçbilek'te 20 kadar özel şirket linyit kömürü üretimi yapmaktadır.

JEOTERMAL ENERJİ: Yapılmış olan jeoloji, hidrojeoloji, jeokimya, jeofizik ve sondaj çalışmaları sonucunda Kütahya ilinde önemli potansiyele sahip 11 jeotermal alan olduğu belirlenmiştir. Bu alanlar aşağıda sıralanmıştır:
Simav ( Eynal, Çitgöl, Naşa);Gediz (Abide); Muratdağ; Yoncalı; Emet; Yeniceköy Dereli; Göbel; Ilıca (Harlek); Hisarcık (Sefaköy, Hamamköy ve Yukarı Yoncaağaç); Şaphane

Kütahya`da yer alan altı merkez "Termal Turizm Merkezi" ilan edilmiştir. Bu merkezler: Ilıca Harlek Kaplıcaları, Yoncalı Kaplıcaları, Tavşanlı Göbel Kaplıcaları, Gediz Ilıca su Kaplıcaları, Gediz Murat Dağı Kaplıcaları, Simav Eynal Kaplıcaları

Simav Eynal sahasındaki jeotermal enerji kaynaklarından konut, sera, termal tesis, vb. ısıtmasında yararlanılmaktadır. İlk olarak 1987 yılında, Eynal Kaplıcaları termal tesisi kuyu içi eşanjör sistemi ile ısıtılmıştır. Simav merkezine 4 km uzaklıkta bulunan Eynal Kaplıcaları'ndaki sıcak su kaynağıyla ilk etapta 1000 eşdeğer konut ısıtma uygulaması işletmeye alınmıştır. Bugün yeni üretim kuyularının da açılmasıyla Simav?da 7000 eşdeğer konut ısıtma kapasitesine ulaşılmıştır.

MERMER: Kütahya ilinde Altıntaş, Çavdar hisar ve Örencik ilçeleri civarlarında 55 milyon metre küp rezerv sahip mermer yatakları çeşitli firmalarca işletilmektedir.

MANYEZİT: Kümaş, Comag, Magnekim gibi firmalar kendilerine ait ocaklarından manyezit çıkarıp, fabrikalarında manyezit tuğlası gibi çeşitli ürünler işlemektedirler.

ALUNİT: Kimya dilinde Alunit olan şap, Şaphane ilçesinde çıkartılmaktadır. Zaman zaman üretime ara verilen madende Osmanlı İmparatorluğu zamanından beri üretim yapılmaktadır. Dostel A.Ş üretim yapmaktadır. 5,5 milyon ton görünür ve mümkün rezerv mevcuttur.

KROM: Tavşanlı ve Dağardı ilçelerinde krom rezervleri bulunmaktadır. 112 bin ton rezerv olasıdır.

Yukarı bahsedilen madenler haricinde; Antimuan üreten üç özel sektör kuruluşu, Grafit işleyen bir özel sektör kuruluşu ilde faaliyet sürmektedir. Diğer rezervler ise; 38 milyon 442 bin ton Feldspat, 9 milyon 563 bin ton Demir, 2 milyon 985 bin ton Kaolen ve Refrakter Kil, 392 bin ton Antimuan, 200 bin ton Kurşun ve Çinko, 12 bin 800 ton Manganez dir.

KÜTAHYA`DA ÇİNİCİLİK;

Kütahya şehrinin kurucusu olan Frigyalılar çanak, çömlek yaptıkları ve bunları süsledikleri bilinmektedir. Kütahya'da bu sanata ilgi Romalılar, Bizanslar ve Selçuklar zamanından beri süre gelmiştir.
İlk Osmanlı çinileri 14. Yüzyılda İznik'te yapılmaya başlamıştır. Kütahya bu dönemde çinicilikte ikinci merkezdir. İznik çiniciliği 17. yüzyılda gerilemiş ve yerini Kütahya çiniciliğine bırakmıştır. Kütahya çiniciliğinde süsleme sanatı, dokuma motiflerinden esinlenerek geliştirilmiştir. Bu süslemeler; iç içe geçmiş dal, yaprak şekilleri ve geometrik şekillerdir.

Kütahya da 14. ve 15. Yüzyıllarda ilk Osmanlı çinileri çömlekçi kili olan kırmızı hamurdandır. Bu teknik Kütahya çiniciliğinde önemli bir aşamadır.

Sır altı tekniğinde mavi, kobalt mavisi, lacivert ve beyaz renkler kullanılmış, çiniler beyaz hamurundan yapılmıştır.

Süsleme olarak daha çok küçük çiçekler, damarlı yapraklar, ince dallar, S biçimli motifler, kanca yapraklar kullanılmıştır. 16. Yüzyılın ikinci yarısında büyük gelişme gösteren Kütahya çiniciliği, kendine özgü renklerle İznik çiniciliğinden ayrılır. Bu renkler sır altında kobalt mavisi, firuze, çalık yeşili katılarak oluşturulmuştur. Kimi ustalar karışımlara başkalarına öğretmedikleri için bazı renkler günümüzde elde edilememektedir.

17. Yüzyılda Kütahya, Osmanlı Çiniciliğinin merkezi olmuştur. Evliya Çelebi Seyahatnamesinde Kütahya da o dönem 34 çini atölyesi olduğunu yazmaktadır. Bu yıllarda İstanbul?da, Kütahya da ve diğer şehirlerde pek çok cami ve bina Kütahya çinileri ile süslenmiştir.

Günümüzde Kütahya da 28 çini yapım yeri vardır. Ayrıca çok sayıda yazma ve süsleme atölyeleri bulunmaktadır. Son zamanlarda bazı çiniciler tarafından yeni motifler denenmekte, Selçuklu desenleri stilize edilerek kullanılmaktadır. Ayrıca yeni bir teknik olan seramik kabartma tekniği uygulanmaktadır.

ÇİNİ MÜZESİ:
Kütahya'da, son Germiyan Beyi ikinci Yakup tarafından külliye olarak yaptırılan ve uzun yıllar Vahid Paşa Halk Kütüphanesi olarak kullanılan, Ulu Cami yanındaki imaret bölümü, günümüzde Çini Müzesi olarak faaliyet göstermektedir.
Müzenin vitrinlerinde 14. yüzyıldan başlayarak günümüzde yapılan örneklerden oluşan ve Kütahyalılar tarafından; ateşte açan çiçekler olarak tanımlanan çini örnekleri yer alıyor. El emeği göz nuru dökülerek tek tek fırça ile yapılan bu çiniler birer sanat eseridir. Çinicilerin üstadı Hafız Mehmet Emin`in gümüş mührü, torunlara tarafından müzeye bağışlanmış ve bu kişinin kendi eseri olan çini sehpa da müzede sergilenmektedir. Topkapı Sarayı'ndan getirilen İznik çinilerinin en nadide duvar karo örneklerinin müzede sergilenmektedir. Ayrıca; Kütahya Tanıtım Vakfı tarafından yapılan çini yarışmalarında derece alan tabaklar ile çini pano örnekleri ve 1921 tarihli eski bir çeşme kitabesi sergilenmektedir.

AİZONAİ:
Kütahya'nın Çavdarhisar İlçesi'nde, dünyanın ilk borsasının da bulunduğu Romalılar döneminden kalma Aizonai Antik Kenti bulunur. Adının mitolojik kahraman Azan'dan geldiği sanılan Aizonai'de ortaya çıkarılan Zeus Tapınağı'nın çevresinde yapılan kazılarda, M.Ö. 3000 yıllarına ait yerleşim tabakaları bulundu. Aizanoi, 1824 yılında Avrupalı gezginlerce keşfedildi.

Antik kentte yıllardır yürütülen kazılarda, dünyanın en iyi korunmuş Zeus Tapınağı, 20 bin kapasiteli tiyatro ve ona bitişik 13 bin 500 kişilik stadyum, 2 hamam, dünyanın ilk borsa yapısı, sütunlu cadde, Koca çay üzerinde 5 köprü, Meter Steunene kutsal alanı, nekropoller, bir bent, suyolları gün ışığına çıkarıldı. 12. yüz yılda Çavdar Türkleri tarafından Bizans'tan alındı.

HAYME ANA MEZARI:
Hayme Ana kocası Gündüz Alp'in vefatından sonra dağılma noktasına gelen Kayı boyunu Aşağı Sakarya vadisine daha sonrada Domaniç?e selametle getirerek cihanın en büyük devleti olan Osmanlı İmparatorluğu`nun temelini atmıştır. Oğlu Ertuğrul Gazi'yi hep büyük olma cihana hükmetme kişiyle yetiştirmiş torunu Osman Gazi'nin elinden tutarak geleceğin devletinin nasıl kurulacağını nasıl olması gerektiğini Domaniç?in yüksek tepelerini göstererek hayal etmiştir.

FRİG VADİSİ:
Kütahya-Eskişehir yolunun 26.km'si yakınlarında bulunan Ovacık köyüne kadar, ilin doğusu boyunca uzanan çamlar arasındaki kayalık alana "Frig Vadisi" denilmektedir.
Volkan türünün kolay işlenebilir bir kayaç olması, bölgenin en eski halklarından biri olan Friglerin bunları oyma ve yontma yoluyla çeşitli amaçlarla kullanmalarını sağlamıştır. Friglerin ana tanrıçası Kybele'ye adanmış açık hava tapınaklarıyla, savunma amaçlı yapılar, en çok göze çarpan eserler arasındadır.
Bunların yanında Roma döneminde kayaları oymak suretiyle meydana getirilmiş çeşitli barınaklar, mezar odaları, ağıl ve ahır olarak kullanılan mekânlar, sarnıçlar ve ambarlar da bulunmaktadır. Erken ve geç Bizans çağlarında ise bunlara ilaveten kilise ve şapeller inşa edilmiştir. Çok geniş olan bölge incelenirken üç bölüme ayrılmıştır.

Birinci bölümde kayaların içinde iki kilise bulunmuştur, tekli kilise ve çiftli kilise adı verilen yapıların duvarlarında freskler vardır. Ayrıca kök boyayla yazılmış yazılar, motifler ve haç işaretleri de görülmektedir.
İkinci bölümde bulunan; Deliktaş Kalesi de Frigler ve Bizanslılar tarafından kullanılmıştır. Sığınma ve savunma amacıyla kayalar oyularak yapılmıştır. Burada da büyük bir kiliseyle gizli geçit ve dehlizlerle birbirine bağlanan birçok oda bulunmaktadır. Üst kısmının ise kale surları şeklinde görülmektedir.
Penteser Kalesi denilen üçüncü bölüm, savunma amaçlı bir kale olup, kayalar oyularak yapılmıştır. Burada çeşitli kaya mezarları ve mağaralar vardır.

ENNE BARAJI:
Kütahya'nın batısında şehir merkezine l8 km. uzaklıktadır. Seyit Ömer Termik Santrali su ihtiyacını karşılamak için yapılan baraj zamanla olta balıkçılığının da yapıldığı güzel bir mesire yeri haline gelmiştir.