Demirköy: İl Merkezine 74 km. mesafededir. İlçede Sivriler Köyü yakınlarında XV.yy. ait İstanbul'un fethi sırasında kullanılan büyük topların dökümünün yapıldığı dökümhane bulunmaktadır.
Kofçaz: İl Merkezine 26 km. mesafededir. İlçe sınırları içerisinde çok sayıda tümülüs, dolmen ve tarihi yerleşim alanı bulunmaktadır.
Lüleburgaz: İl Merkezine 61 km. mesafededir. İlçede Sokullu Mehmet Paşa Cami ve Şadırvanı ile Mimar Sinan eseri olan Lüleburgaz Köprüsü kültürel eserlerdir.
Pehlivanköy: İl Merkezine 62 km. mesafede bulunmaktadır.
Pınarhisar: İl Merkezine 30 km. mesafede bulunmaktadır. İlçe sınırları içerisinde çok sayıda tümülüs, nekropol ve yerleşim alanı bulunmaktadır.
Vize: Eski Kırklareli-İstanbul yolu üzerinde olup, İl Merkezine 56 km. mesafededir. İlçedeki Gazi Süleyman Paşa Cami önemli bir eseridir.Doğu Trakya'da tümülüslerin en yoğun olduğu bölgedir. Şehir merkezinde 2 höyük ve Roma Dönemine ait bir tiyatro mevcuttur.
TARİHÇE: Türkiye'nin Avrupa Kıtası'ndaki beş ilinden biridir. Kuzeyinde Bulgaristan, batısında Edirne, doğusunda Karadeniz - İstanbul, güneyinde Tekirdağ ile komşu olan Kırklareli, tarih öncesi çağlardan beri iskâna tabi tutulmuş önemli illerimizdendir. Neolitik çağdan itibaren (M.Ö. 6000) Kalkolitik, Tunç ve Demir Çağları'nda yoğun olarak insanların yaşadığı, ele geçen belgelerden anlaşılmaktadır. Bölgede ilk zamanlar siyasi birlik kuramamış yerli Trak toplumları, daha sonraki dönemlerde birbirinden bağımsız feodal beylikler veya şehir devletleri halinde varlıklarını sürdürmüşler, ancak kuzeyden İskit akınları, güneyden ise eski Yunan kültürel tazyiki hiç bir zaman eksilmemiştir. Bunların yanında, çok daha uzaklardan gelen Pers Kralı Darius (M.0.513) dahi bölgeyi bir süre hükümranlığı altında tutabilmiştir MÖ IV. yy'da parçalanan Odrys devletinden sonra Makedonya Kralı II. Filip Kırklareli de dahil tüm Trakya'yı istila etmiştir.
Daha sonra bölgede Keltler, onun akabinde de Roma egemenliği dikkat çekmektedir. MS IV. yy'da Ostrogotlar Trakya'yı istila etmiş, bu istila sırasında Kırklareli de önemli oranda tahribe maruz kalmıştır. Trakya M.S. 441-447 yıllarında bu kez Hunlar'ın istilasına uğramıştır. Bu istila sırasında Philipopolis (Filibe) ve Arkadiopolis (Lüleburgaz) başta olmak üzere, 70 şehir ve kasabanın tahribe uğradığı bilinmektedir.
Kırklareli Bizans dönemindeki tarihi boyunca da Balkanlardan inen tehlikelerin devamlı tehdidi altında kalmıştır. Imparator I. Justinianus (527-565) mevcut surları tekrar onartmış, Vize ve Kıyıköy surlarını ise inşa ettirme gereğini duymuştur. Bölge, daha sonra sırayla Avar akınları, Peçenekler ve Haçlı istilalarına maruz kalmıştır. Kırklareli Bizanslılar'dan Sultan 1. Murat Hüdavendigar zamanında, Demirtaş Paşa tarafından (H. 765 - M. 1362) alınarak, Türk-Osmanlı yönetimine dâhil edilmiştir. 1. Dünya Harbinden sonra, iki yıl süreyle Yunan işgali altında kalan Kırklareli, 10 Kasım 1922 tarihinde ebedi özgürlüğüne kavuşmuştur.
Kuzey ve kuzeydoğusunda Yıldız (Istranca) Dağlarına yaslanmış olan Kırklareli, ormanları, gölleri, Demirköy (İğneada) ve Kıyıköy sahillerinin henüz yeni keşfedilmekte olan doğal güzellikleri yanında, çok sayıdaki kaleleri, höyükleri, tümülüsleri, dolmenleri, kaya manastırları, camileri, hamamları, köprüleri ve daha pek çok kültürel değerleri ile doğa ve tarih cenneti bir bölgedir.
Coğrafya: Kırklareli ülkemizin ormanları bol illerinden biridir. Yaban hayatı çok zengin olan Kırklareli, önemli av merkezlerindendir. Yıldız dağlarının yoğun ormanlarla kaplı yükseltileri büyük av hayvanlarının, ovalar ise kanatlı av hayvanlarının yaşama alanlarıdır. İlde kara avcılığı yanında, Karadeniz`de balık avcılığı da yapılmaktadır. Mevsimine göre her türlü balık avlanabilmektedir. Ayrıca, akarsu ve derelerde olta balıkçılığı da yapılmaktadır. En çok alabalık, miryana, sazan avlanmaktadır.
Kırklareli iklimi yörelere göre farklılık göstermektedir. Kırklareli merkezinde de karasal iklim hakimdir. Yıldız Dağlarının kuzeye bakan kesimlerinde Karadeniz iklimi görülür. Buna bağlı olarak yazlar serin, kışlar ise soğuktur. Denizden uzak iç kesimlerde ise karasal iklim görülmektedir. Yazlar sıcak, kışlar soğuk ve zaman zaman kar yağışlı geçmektedir. |
Ergene Tersiyer havzasında ise daha çok hammadde ve enerji kaynakları potansiyeli mevcuttur. Metalik maden yatakları olarak potansiyelleri ortaya konmuş ve bazıları da geçmişte işletilmiş, başta bakır-molibden-wolfram olmak üzere demir, manganez ve altın Cevherleşmeleri bilinmektedir. Başlıca bakır-molibden-wolfram cevherleşmeleri; Merkez-Dereköy sahası, Demirköy-Şükrü paşa sahası, Demirköy-İkiztepe sahalarıdır. Merkez-Dereköy sahası; %0.25- 0,4 Cu, % 0.003 Mo, % 0.01 W tenörlü 220.000.000 ton mümkün + muhtemel rezerve sahiptir.
Demirköy-Şükrü paşa sahası; % 0,3-0,4 Cu, % 0.01-0.02 Mo, %0.01 WO3 tenörlü 8.000.000 ton görünür + muhtemel rezerve sahiptir. Demirköy-İkiztepe sahası ise; % 0,5 Cu tenörlü 2.000.000 ton muhtemel rezervlidir. Diğer sahalarda herhangi bir üretim faaliyetinde bulunulmamışken, bu saha özel sektör tarafından geçmişte işletilmiştir. Bölgedeki metalik cevherleşmelerden bir diğeri demir cevherleşmeleridir. Dereköy-Çataktepe demir zuhurunda yüksek tenörlü (% 55.16 Fe) ve düşük tenörlü (% 38.26) cevherin toplam rezervi 300.000 ton, Domuzbayırı zuhurundaki yüksek tenörlü (58.15 Fe) ve düşük tenörlü (33.95 Fe) cevherin toplam rezervi ise 110.000 ton olarak belirlenmiştir.
Balaban zuhuru ise % 30 Fe tenörlü 2.800.000 ton görünür rezerve sahiptir. Her iki cevherleşme de granit-kireçtaşı dokanaklarında oluşmuş skarn tip manyetitlerden ibarettir. Cevher tenörünün düşük olması nedeniyle sahalar işletilmemektedir. Metalik cevherleşmelerden bir diğeri altındır. Demirköy İğneada, Mertgölü sahasında % 0,5 gr/ton tenörlü 112.500 ton görünür rezerve sahip altın sahası tespit edilmiştir. Bilinen manganez sahası ise %32 Mn tenörlü, 54.000 ton mümkün rezervli Çakıllı sahasıdır.
Kırklareli ili endüstriyel hammaddeler bakımından daha zengindir. Büyük çoğunluğu yine Istranca masifi içerisinde yer alan dolomit, feldspat, kuvars, mermer ve tuğla-kiremit hammaddeleri bilinmektedir. Kırklareli'ndeki mermer sahaları zaman zaman işletilmekte ve piyasada kendi isimleriyle bilinmektedir Dereköy-Trakya Graniti pembemsi zonlu plajioklaslar nedeniyle pembe renk vermektedir. Diğer mineraller kuvars, biyotit, hornblend, piroksen, sfen ve apatittir. Sertliği 7-8, yoğunluğu 2.68 gr/cm3, porozitesi % 0.5 tir. Saha 400.000 m3 jeolojik rezerve sahiptir, yatak zaman zaman işletilmektedir. Vize-Sergen Köyü- Vize Pembesi; İnce kristalli ve pembe renklidir. Basınç ikizlenmesi gösteren kalsit kristallerinden oluşmuştur. Sertliği 3, yoğunluğu 2.72 gr/cm3, porozitesi % 0,2 dir. Saha 2.500.000 m3 jeolojik rezerve sahiptir.
Üsküp-Sazara Köyü-Sazara Sedef Mermeri; beyaz, yer yer de açık yeşil renkli olan ince kristalli mermerdir. Sertliği 3, yoğunluğu 2.73 g/cm3, porozitesi % 0.361 olan mermerlerin sahada 250.000 m3 jeolojik rezervi saptanmıştır.
Bir diğer endüstriyel hammadde zenginliği feldspattır. Üsküp-Ahmetçe, Yündalan sahasında % 4.65 K2O, %0,9 F2O3 tenörlü 10.800 ton mümkün feldspat rezervi bilinmektedir. 2008-2009 yıllarında Trakya endüstriyel hammaddeler aramaları projesi kapsamında da Merkez ilçesi Koruköy ve Yörükbayırı sahalarında da feldispat oluşumları tespit edilmiş olup, Koruköy sahasında toplam alkali oranları (%Na2O+K2O) % 5.36-6.67 arasında değişen 88.332.187 ton görünür rezerv. Yörükbayırı sahasında ise toplam alkali oranları % 5.05-5.73 arasında değişen 432.602.844 ton görünür rezerv belirlenmiştir. Düşük kaliteli olan yatak işletilmemektedir.
Dereköy-Kapaklı Köyü sahası ise bilinen kuvars sahasıdır. Sahada % 97.76 SiO2, % 0.72 Fe2O3 tenör, 58.080 ton görünür rezerv tespit edilmiştir. Ergene Tersiyer havzası içerisinde yer alan endüstriyel hammadde kaynağı ise, Merkez- Pehlivan Köyü-Mercan Dere-Koca Tepe tuğla-kiremit sahalarıdır. Sahalar orta-iyi kaliteli toplam 20.000.000 ton muhtemel rezerve sahiptir. Sözü edilen madenler dışında ilde bilinen linyit oluşumları ise Vize-Topçuköy sahasında yer almaktadır. 2300 Kcal/Kg kalitesinde olan linyitlerin toplam rezervi 34.200.000 ton olarak tespit edilmiştir. Ancak gevşek taban ve tavan kayaçları nedeniyle işletme güçlükleri bulunmaktadır. Bu sorunlar aşıldığında sahanın tam rezervi ortaya çıkarılabilir.
TARIM:
Toprak ve Su Kaynakları: İlin yüzölçümü 655.000 hektardır. Arazi varlığının % 41'i kültür arazisi, % 40'ı orman, % 5'i mera, geriye kalan % 14'ü ise kültür dışı arazidir.
Tarım yapılan arazinin 55.635 hektarlık yani % 21'lik bölümünde sulama yapılabilmektedir. Bu alanın 43.635 hektarı (% 78'İ) devlet, 12.000 hektarı (% 22'si) çiftçi imkanları ile sulanmaktadır.
Türkiye genelinde olduğu gibi ilimizde de çiftçi aile sayısına göre arazi dağılımı dengeli değildir. Bu bakımdan tarımla uğraşan aile sayısı fazla olduğundan ilimizde daha çok küçük işletmeler bulunmaktadır. Tarımsal işletmelerin yapısına baktığımızda, işletmelerin toprak büyüklüğü bakımından 50-200 dekar arasında yoğunlaştığı, çoğunluğunun hem hayvancılık, hem de bitkisel üretimi birlikte yaptıkları görülmektedir.
Bitkisel Üretim: İlin tarımsal yapısı içinde hububat, ayçiçeği, şeker pancarı, mısır, yemeklik tane baklagiller, bağ önemli rol oynamaktadır. Tarım ürünlerinde, ağırlıklı bitkisel ürünlerimiz buğday ve ayçiçeğidir. 2008 yılında 134.373 hektar buğday ekilmiş olup toplam 658.444 ton ürün elde edilmiştir. Böylece dekar başına ürün miktarı 490 kg olmaktadır.
Bitkisel üretim içinde ikinci ağırlıklı ürünümüz ayçiçeğidir. 2008 yılında 71.450 hektar alana ayçiçeği ekilmiş olup, toplam 166.355 ton ürün elde edilmiştir. Böylece dekar başına ürün miktarı 232 kg olmaktadır. Kırklareli'nin, Türkiye ayçiçeği ekimindeki ve üretimindeki payı yıllara göre pek fazla değişmemekte ve takriben yüzde 16 civarında olmaktadır.
Hububat ve ayçiçeğinden sonra ağırlıklı ürünlerimiz sırasıyla şeker pancarı, mısır ve patatestir. Sulanabilir sahalar içerisinde ikinci ürün ekilişi yıllara göre bir artış göstermektedir. İkinci ürün olarak hububat hasadı sonrası silajlık mısır, kuru fasulye ve hâsıla biçilen ayçiçeği ile güzlük ekilişlerde macar fiğ sonrası ayçiçeği ve mısır ekilişleri yapılmaktadır. İlde bağ bahçe tarımı işlenebilir arazinin yüzde 2'sinde yapılmaktadır. Bu sahanın yüzde 84'ünde sebzecilik, yüzde 12'sinde bağcılık ve yüzde 8'inde meyvecilik yapılmaktadır.
Hayvancılık: İl düzeyinde 107.660 adet büyük baş, 238.484 adet küçük baş ve 348.620 adet kümes hayvanı mevcuttur. Hayvancılık nispeten fenni usüllerle yapılmaktadır. Büyük baş hayvan mevcudunun yüzde 97'sini kültür ırkı ve melezleri, yüzde 3'ünü ise yerli ırk teşkil etmektedir. Hakim ırk Holstein'dir. İl bazında 19.342 adet hayvancılık işletmesi mevcut olup, işletmeler daha çok küçük aile işletmeciliği şeklindedir.
Hayva nsal ürün olarak yılda 3.004 ton et, 229.079 ton süt ve 26 milyon adet yumurta üretilmektedir.
Su Ürünleri: İlde İğneada, Kıyıköy, Beğendik ve Limanköy Karadeniz sahilinde yer alan yerleşim yerleridir. Buralarda 1.288 ruhsatlı balıkçı tarafından 191 adet kayıtlı tekne ile balıkçılık yapılmaktadır. Bunun dışında baraj ve göletler ile alabalık tesislerinde de balıkçılık faaliyetleri sürdürülmektedir. İlimizde su ürünleri yönünden önem arzeden Hamam, Mert ve Pedina gölleri olmak üzere üç adet tabi göl, Kırklareli, Armağan ve Kayalı barajları olmak üzere üç adet baraj ile 33 adet gölet mevcut olup, buraları balıklandırılmıştır. Kültür balıkçılığı kapsamında faaliyette bulunan 5 tesis bulunmaktadır.
Sanayi: İlde sanayi daha çok D-100 karayolu etrafında ve özellikle Lüleburgaz'da yoğunlaşmıştır. Kırklareli'nde sanayi artan bir hızla gelişmektedir. 1987-2001 döneminde yüzde 6,7 ile sanayi, İl'in en hızlı büyüyen sektörü olmuştur. Kırklareli'nin İstanbul ve Avrupa'ya yakın olması bunun temel nedenlerindendir. Kırklareli imalat sanayi gelişmişlik sıralamasında 81 il içerisinde 14. sırada bulunmaktadır.
Kırklareli'de toplam 267 sanayi tesisi bulunmaktadır. Bunların % 88'i Merkez, Babaeski ve Lüleburgaz ilçelerinde geri kalan % 12'si diğer ilçelerde yer almaktadır. Merkezde 79, Babaeski'de 34, Demirköy'de 2, Kofçaz'da 2, Lüleburgaz'da 121, Pınarhisar'da 11, Vize'de 18 sanayi tesisi mevcuttur.
Kırklareli ilinde, "gıda ürünleri ve içecek imalatı", "tekstil ürünleri imalatı", "kimyasal madde imalatı" ile "metalik olmayan diğer mineral ürünlerin imalatı" sektörleri öne çıkmaktadır. Gıda ürünleri ve içecek imalatı sektöründe, unlu mamuller ve öğütülmüş tahıl ürünlerini içeren imalatlar dışında, "süthane işletmeciliği ve peynir imalatı", "çiftlik hayvanları için hazır yem imalatı", rafine sıvı ve katı yağların imalatı" ile "kakao, çikolata ve şekerleme imalatı"; tekstil ürünleri imalatı sektöründe, "giyim eşyası dışında hazır tekstil ürünleri imalatı" ile "dokumanın aprelenmesi"; kimyasal madde ve ürünleri imalatı sektöründe, "farmasötik preparat imalatı", "boya, vernik benzeri kaplayıcı maddeler ile matbaa mürekkebi ve macun imalatı" alt sektörleri önde gelmektedir. Metalik olmayan diğer mineral ürünlerin imalatında, cam imalatı önemli bir yer tutmaktadır.
Gıda ürünleri, içecek ve tütün imalatı yapan 92, tekstil ve tekstil ürünleri imalatı yapan 55, deri ve deri ürünleri imalatı yapan 3, ağaç ürünleri imalatı yapan 11, kağıt hamuru, kağıt ve kağıt ürünleri imalatı, basım ve yayım 2, kok kömürü, rafine edilmiş petrol ürünleri ve nükleer ve yakıt imalatı yapan 3, kimyasal madde ve ürünleri ile suni elyaf imalatı yapan 5, plastik ve kauçuk ürünleri imalatı yapan 5, metalik olmayan diğer mineral ürünlerin imalatı yapan 21, ana metal ve fabrikasyon metal ürünleri imalatı yapan 14, makine ve teçhizat imalatı yapan 2, elektrik ve optik donanım imalatı yapan 2, ulaşım araçları imalatı yapan 1, başka yerde sınıflandırılmamış imalat yapan 51 tesis bulunmaktadır. Bu tesislerde 19 bin dolayında kişi çalışmaktadır. 500'ün üzerinde çalışanı olan 8 tesisi bulunmaktadır. Bu 8 tesiste toplam çalışanların yüzde 35'i istihdam edilmektedir.
Ülkemizin önemli sanayi tesislerinin bir bölümü Kırklareli'nde yer almakta, cam, gıda, tekstil, ilaç, metal alanında önemli tesisler bulunmaktadır. Bunların arasında; Türkiye`nin ilk şeker Fabrikası Alpullu Şeker Fabrikası, Saray Bisküvi ve Gıda, Danone Tikveşli Gıda, ACT Tekstil, Zorlu Linen, Eczacıbaşı İlaç, Kırklareli Cam, Trakya Cam, Trakya Otocam, Trakya Çimento ve Trakya Döküm ilk akla gelenlerdir. Bu tesislerin hem ülke hem de il ekonomisine büyük katkıları olmaktadır. Üretilen mamüllerin önemli bir kısmı ihraç edilmektedir. |
