Doğu Akdeniz'de büyük bir ada olan Kıbrıs, 9241 km2 yüzölçümündedir; toplam 784 bin nüfusa sahiptir.

Bu adada, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi olmak üzere iki ayrı yönetim bulunmaktadır.

KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ

Ada, Doğu Akdeniz'de stratejik bir yerde ve önemli deniz ticaret yolu üzerinde yer alması ve ayrıca zengin doğal kaynaklara sahip olması dolayısıyla günümüzden 9000 yıl önce yerleşmeye açılmıştır. Buraya tarihin çeşitli dönemlerinde Akdeniz ülkelerinden gelen toplumlar yerleşerek medeniyetler kurmuşlardır.

Ada, 1571 yılında Osmanlı Devleti tarafından alındı. Osmanlı Devleti'nin gerileme döneminde geçici bir süre İngilizlere bırakılan Kıbrıs, 1. Dünya Savaşı esnasında, İngilizler tarafından işgal edildi. 2. Dünya Savaşı'ndan sonra ise Yunanlılar, adayı kendilerine bağlamak istediler.

Kıbrıs adasında Londra ve Zürih Antlaşmaları ile İngiltere, Yunanistan ve Türkiye'nin garantisi altında 1960 yılında bağımsız Kıbrıs Cumhuriyeti kuruldu.

15 Kasım 1983'te ise Adanın kuzeyinde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kuruldu. Ada, kuzeyde Türkler, güneyde Rumlar olmak üzere iki kesime ayrıldı.

Yüzey şekilleri: Toros dağ kuşağı içerisinde olan Kıbrıs'ın kuzeydoğusunda Karpaz yarımadası, güneydoğusunda Gazi Magosa Körfezi ve batısında Güzelyurt Körfezi yer alır. Kuzeyde adanın kıyılarına paralel olarak uzanan kireç taşlarından oluşmuş Beşparmak dağları yer alır. Burada bir tepenin yüksekliği (Selvili tepe 1024 m) 1000 m'yi aşar. Bu dağ kuşağının güneyinde batıda Güzelyurt'tan başlayarak doğuda Gazi Magosa'ya kadar devam eden geniş bir ova yer alır. Buraya İç Ova denir. Daha güneyde Kıbrıs Rum Kesimi topraklarında ise Karlıdağ uzanır.

İklimi ve bitki örtüsü: Adada, Akdeniz iklimi hüküm sürer. Beşparmak dağlarının kuzeye bakan yamaçları, güneye ve ovaya göre daha fazla yağış alır. Burada yıllık ortalama yağış 500 mm civarındadır. Güneydeki ova yüzeyi, ülkenin en sıcak ve kurak kesimini oluşturur. Meselâ Lefkoşa'ya düşen yıllık ortalama yağış 300 mm'nin biraz üzerindedir. Kışın 14°C (Ocak) dolayında olan ortalama sıcaklık, yazın 29°C (Temmuz)'ye kadar çıkar. Beşparmak dağlarının, özellikle kuzeye bakan yüksek kesimlerinde kızılcam ormanları ve eteklerinde maki toplulukları yaygındır. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti topraklarındaki akarsular kısa boylu olup yazın kurur. Batıda Güzelyurt civarında akarsular üzerine yapılmış küçük göletler vardır.

Nüfusu ve yerleşmesi: Eski bir yerleşme sahası olan Kıbrıs'ta zengin tarihî ve arkeolojik eserlere rastlanır. Kıbrıs adını, Tunç çağından beri işletilen zengin bakır yataklarından almıştır. Ada, önemli bir ticaret yolu üzerinde bulunduğu ve doğal kaynakları (orman, maden ve bazı Akdeniz bölgesi ürünleri) zengin olduğu için sürekli olarak çevre ülkelerden gelen insanların akınına uğramıştır. Adaya; Filistinliler, Mısırlılar, Asurlular, Fenikeliler, Persler, Romalılar ve Bizanslılar yerleşmişlerdir.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin nüfusu 210 binin üzerindedir. Türkler yaşar. Bazı yerlerde Rum ve diğer azınlıklar bulunur. Nüfusun büyük bölümü kentlerde toplanmıştır. Önemli kentlerinden başkent Lefkoşa, M.Ö. 7. yüzyılda kurulmuştur. Kentte çeşitli dönemlere ait sanat eserleri ve özellikle Osmanlı döneminde yapılmış cami, han, hamam, türbe ve medreseler görülür.

Batıda kurulmuş olan Güzelyurt, tarihî eserlerin yer aldığı önemli bir alış veriş merkezidir. Beşparmak dağlarının eteğine kurulmuş Girne, turizm etkinliklerinin yoğun olduğu bir kenttir. Çok sayıda tarihî eserin yer aldığı bu yerleşme, aynı zamanda bir liman şehridir. Doğuda aynı adlı körfezin kıyısında kurulmuş olan Gazi Magosa kentine geçilir. Burası, çekirdeği Mısırlılar tarafından kurulmuş önemli bir liman, turizm ve kültür şehridir.

Ekonomisi: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin ekonomisi turizm ve tarıma dayanır. Beşparmak dağlarının güneyindeki İç Ova'da buğday ve arpa yetiştirilir. Yağış azlığından tahıl üretimi fazla değildir. Adanın batısındaki Güzelyurt çevresi, turunçgillerin üretim sahasıdır. Buradan bol miktarda elde edilen turunçgiller (portakal ve greyfurt) ihraç edilir. Ayrıca hazır giyim ve taşa toprağa dayalı (çimento, kireç) sanayi tesisleri de vardır.

Adada tarihî eserlere ve deniz turizmine dayalı turizm faaliyetleri gelişmiştir. Önemli turistik merkezler, plajlar ve oteller, Gazi Magosa Körfezi kıyılarında yaygındır. Burada piknik yerleri, modern oteller ve tarihî yerler vardır. Diğer bir turizm merkez olan Girne'de plaj, tarihî eserler ve turistik tesisler bulunur. Buralara, Orta ve Kuzey Avrupa ülkelerinden çok sayıda turist gelmektedir.

GÜNEY KIBRIS RUM YÖNETİMİ

Kıbrıs Adası'nın güneyinde yer alır. Burada denizaltı volkanik kayaları ve kireçtaşlarından oluşmuş Karlıdağ uzanır. Dağın en yüksek zirvesi 1953 m (Olimpos T.)'dir. Dağdan doğan geçici akarsular genellikle güneye doğru yönelerek Akdeniz'e dökülür. Güneyde tarıma elverişli ve kentlerin yer aldığı Limasol ve Yalova körfezleri bulunur. Nüfusu 570 bindir. Başkenti Lefkoşa'dır. Yeşil hatla iki kesime ayrılan bu kent, aynı zamanda KKTC'nin de başkentidir. Lefkoşa, Birleşmiş Milletler'in denetlediği bir sınır boyunca Türk ve Rumlara ait olmak üzere iki kesime ayrılır. Adanın güneyinde İngiliz askerî üssü vardır.

Başlıca tarım ürünleri; patates, sebze, arpa ve turunçgillerdir. Gıda, meşrubat, ilâç, tekstil ve mobilya üretimi yapan önemli sanayi kolları bulunur. Bakır, aspes, jips önemli maden yataklarıdır. Karlıdağ'daki ormanlardan kereste de üretilir. Güney Kıbrıs Rum Yönetimi turunçgil, üzüm, şarap, çimento, tekstil ve kimyasal ürünler satmakta, tüketim eşyaları, petrol, yiyecek maddeleri ve makine ürünleri almaktadır.

Alış veriş yaptığı ülkeler; Birleşik Krallık, Yunanistan, Lübnan, Japonya, Fransa, Almanya ve Suudî Arabistan'dır.