İlçeler: Merkez, Abana, Araç, Azdavay, Bozkurt, Cide, Çatalzeytin, Daday, Devrekâni, İhsangazi, İnebolu, Küre, Pınarbaşı, Şenpazar, Taşköprü ve Tosya'dır.



Araç: İl merkezine 44 km uzaklıkta bulunan ilçe Kastamonu - Karabük karayolu üzerindedir.



Cide: İl merkezine uzaklığı 146 km.dir. 12 km kumsalı olan Cide, konumu gereği tarih boyunca İpek Yolu üzerinde önemli bir liman olma özelliğini sürdürmüştür.



Daday: İl merkezine uzaklığı 32 km. Atatürk 23 - 31 Ağustos 1925`te "Şapka ve Kıyafet İnkılâbı" dolayısıyla Kastamonu`ya geldiğinde ilçeyi ziyaret etmiş ve Köpekçi oğlu Konağında misafir edilmiştir.

Devrekâni: İl merkezine uzaklığı 29 km.dir. Eski bir yerleşim merkezi olan Devrekâni höyük ve harabeleri, çeşme ve camileri ile arkeolojik yönden zengindir. 23 - 31 Ağustos 1925 Kastamonu ziyaretlerinde Atatürk 28 Ağustosta ilçeyi ziyaret etmiş, Bozkocatepe - Kurukavak Köyünde ormanlık bir alanda bulunan Müftüoğlu Mehmet Bey`in çiftliğinde misafir edilmiştir.



Hanönü: İl merkezine uzaklığı 69 km. dir. Kastamonu` nun en önemli yatırlarından, türbesi şehir merkezinde bulunan Şeyh Şaban-ı Veli İlçenin Çındar Köyünde M.1471 yılında doğmuştur. İlçede Mayıs ayı ilk haftasında "Şeyh Şaban-ı Veli Anma Haftası" Ekim ayının ilk haftası Panayır düzenlenmektedir.



İhsangazi: İl merkezine uzaklığı 37 km. dir. İlçenin İsalar Mahallesinde bulunan Haraçoğlu Camii ve Türbesi tarihi ziyaret yeridir.



İnebolu: İl merkezine 97 km uzaklıktadır. İlçe merkezi kentsel sit alanıdır. 347 tescilli yapı bulunmaktadır. Abeş Tepesi ve Geriş Tepesi Arkeolojik Sit Alanı olarak tescillidir.



Küre: İl merkezine uzaklığı 61 km.dir. İlçede bulunan Doğanlar Kalesi M.Ö. 1700 - 1100 yıllarında yapılmıştır. Küre orman içi yayla turizmi için elverişli ve tabii güzellikleri olan bir ilçedir. Yaralıgöz Dağı eteklerindeki kanyon görülmeye değerdir.



Pınarbaşı: İl merkezine 92 km uzaklıktadır. Ilıca köyünde bulunan Roma Dönemi "Ayazma" da ılık su hala mevcuttur. Aynı köyde Devrekâni Çayı üzerinde şelale görülmeye değer yerlerdir. İlçenin Sümenler Köyü sınırları içinde Sorkun yaylası yakınında bulunan dağlık alanda Ilgarini Mağarası turizm için önemli bir potansiyel arz etmektedir.



Şenpazar: Şenpazar`ın hangi tarihten beri yerleşime açık olduğu bilinmemektedir. Halk arasındaki rivayetlerde, çevrede bulunan yapı ve mezarlık kalıntılarına göre Bizans Dönemine kadar uzandığı sanılmaktadır.
İlçe ekonomisi azda olsa tarım ve hayvancılığa dayanmaktadır. Harmangeriş Köyünde şimşir ağacından çatal, kaşık gibi el sanatları yapılmaktadır. Doğa güzellikleri görülmeye değer yerlerdir. Eski kültür ve gelenekler, kıyafetler özel günlerde olduğu gibi günlük yaşantıda da devam etmektedir.




İlgi Çekici Yerler: Ilgaz Dağı Milli Parkı; Kadı Dağı, Soğuksu, Açıkmaslak, Acısu, Kanlıgöl, Dipsizgöl, Üçoluklar, Yaralıgöz, Yeşilyuva, Karşıyaka, Ginoğlu, Masruf Deposu, Geriştepe ve Limonüstü orman içi dinlenme yerleri. Timonion ve Pompeiopolis ilkçağ kent kalıntıları. Kastamonu Kalesi; Pervaneoğlu Ali Şifahanesi;(Yılanlı Şifahane); Atabey, İbn Neccar, Halil Bey, Mahmut Bey, Nasrullah, Sinan Bey, Şeyh Şaban-ı Veli, Kötürüm Beyazıt, Hoca Şemseddin, Kasım Bey ve Abdurrahman Paşa Camileri.

İsmail Bey ve Yakup Ağa Külliyeleri; Münire Medresesi; Atabey, Aşir Efendi, Deve, İsmail Bey ve Urgan Hanları. Nasrullah Köprüsü ve Taş Köprü; Gökçeağaç'taki Kervansaray; Kastamonu Müzesi.




Coğrafyası: Kastamonu ili Batı Karadeniz bölgesinde 41 derece 21` kuzey enlemi ile 33 derece 46` doğu boylamları arasında yer alır. Deniz seviyesinden yüksekliği 775 m.dir. Yüzölçümü 13.108 km2 dir.



Kastamonu İli çoğunlukla engebeli arazilerden oluşmaktadır, ilin kuzeyinde Batı Karadeniz Dağları bulunmaktadır. Karadeniz sahiline paralel olarak İsfendiyar (Küre) Dağları uzanmaktadır. Münferit olarak Yaralıgöz Dağı (1985m.), Göynük Dağı (1770m.), Dikmen Dağı (1471m.), Kurt girmez Dağı (1450 m.) ,Güruh Dağı (1493m.), Ballıdağ {1400 m.),ısırganlı Dağı, Harami Dağı ve Elek Dağı önemli yükseltileri teşkil etmektedir. İlin güneyinde ise Ilgaz Dağları uzanmaktadır. Bu Dağlar yüksek ve devamlıdır. Kuzeyde Gök ırmak ve Araç Çayı, güneyde ise Devrez Çayı vadileri ile sınırlanmıştır. En yüksek noktası Çatalılgaz tepesi (2565m.) dır.



Kastamonu ili genel olarak dağlık olduğundan geniş ovaları yoktur. Buna karşılık vadiler etrafında ovacıklar göze çarpmaktadır. En önemlisi Gök ırmak vadisidir. Devrez vadisinin il hudutları içinde kalan kısmı Tosya Ovasını meydana getirmektedir. Araç Çayı ve Daday Çayı gibi küçük çayların oluşturduğu ovalarda oldukça küçüktür.




İklimi: Kastamonu İli`nde iki ayrı iklim tipi görülmektedir İlin kuzeyinde Karadeniz iklimi egemenken, güneyde İç Anadolu ikliminin etkilerine rastlanmaktadır.



İlin iklimini biçimlendiren etkenlerin en önemlilerinden biri yeryüzü şekilleridir. Kastamonu İli`nin kuzeyinde kıyıya koşut olarak uzanan Küre Dağları, ilin kıyı kesimleri ile iç kesimler arasında bir engel oluşturmaktadır. Bu nedenle, iç kesimlere doğru Karadeniz ikliminin etkisi giderek azalmakta, yerini İç Anadolu ikliminin sert ve karasal özellikleri almaktadır. Ancak, Küre Dağları`nın güneyinde, yani ilin iç kesimlerinde kalmasına karşın, yükseltisi 1500 m`ye varan plato alanları ve bunların üzerinde yer alan yüksek ve dalgalı alanlar deniz etkilerinden tam anlamıyla uzak değildir. Batıdan gelip Küre Dağları`ndaki geldiklerden içerilere sokulan hava kütleleri, yüksek yerlere fazla yağış bırakabilmektedir. Öte yandan, ilin ikinci yüksek kütlesini oluşturan Ilgaz Dağları`nın da kuzeye bakan yamaçları güneyinden daha nemlidir. Bu nedenle günlük sıcaklık farklarının fazla olduğu dönemlerde, ortaya çıkan basınç farkları yerel rüzgârlara da neden olmaktadır




TARİHÇE: Kastamonu`nun bilinen tarihi, Hitit İmparatorluğu ile başlar. Hititlerden sonra Frigya ve Lidya Krallıklarının egemen olduğu bu topraklar M.Ö.4.yy. Perslerin eline geçmiştir. M.Ö.4,yy`da Büyük İskender Anadolu ile birlikte Kastamonu topraklarını da Makedonya`ya katmıştır. İskender`den sonra yöreyi ele geçiren Pontus Krallığı M.Ö.1,yy`da Romalılar tarafından ortadan kaldırılmıştır. Uzun yıllar Roma İmparatorluğu sınırları içinde kalan Kastamonu M.S.395 yılında İmparatorluğun bölünmesiyle bütün Anadolu gibi Bizans İmparatorluğuna katılmıştır.



Prehistorik çağlardan sonra havalinin (Paflagonya`nın) bilinen Sümerlerin en eski bir kolu olan Gaslar (Gaşka Türkleri)`dır. M.Ö.2000"-1300 yılları arasında hüküm süren Gaslar (Gaşkalar) devamlı olarak Mısırlılar, Suriyeliler ve Kaldelilerle siyasi, ticari ve kültürel münasebetlerde bulunmuşlar, Hititlerle de bazen savaşmış bazen dost olmuşlardır. Gaslar sert karakterli, cengâver kişiler olarak bilinmektedir.



Bugün Kastamonu ve çevresindeki illeri de içine alan ve Romalılar devrinde adına Paflagonya (Pophlaginia) denilen Gasların kurduğu şehirlerden bir tanesi de "Timonion veya Tumanna" dır. Bazı yazarlar Kastamonu adının menşei konusunda; bu kelimenin "Gas" kelimesi ile "Timoni" veya "Tumanna" kelimesinin (Gas ülkesi anlamında) birleşmesinden meydana geldiği görüşünü ileri sürmüşlerdir ki en akla yakın ihtimal budur. Fonotik yönden de bugünkü Kastamonu`ya yaklaşmaktadır.



İkinci bir görüşe göre Romalılar devrinde Taşköprü`nün eyalet merkezi olduğu zamanlar Kastamonu küçük bir kasaba olup, Bizans devrinde ve özellikle Kommenler soyu zamanında gelişmeye başlamıştır. Bu soy zamanında buraya bir kale yapılmış ve Kommenlerin kalesi anlamında "Kastra Kommen" denilmiştir. Bu kelimenin zamanla "Kastamonu" şekline dönüştüğünü ileri sürenler olmuşsa da bunu belirleyen herhangi bir vesika mevcut değildir.



Kastamonu`nun ilk defa Türklerin eline geçmesi Danişmentliler zamanında Ahmet Gazinin Oğlu Gümüş tekin devrinde "1105 yılında" gerçekleşmiştir. 100 yıla yakın bir zaman Danişment idaresinde kalan şehir ve çevresi 15 yıl süre ile tekrar Bizanslılara geçmiş, 1213 yılında Anadolu Selçuklu Sultanı Alâeddin Keykubat`ın emriyle Selçuklu kumandanı Hüsamettin Çobanbey tarafından zapt edilmiştir.
Moğollar tarafından bölgenin ikinci kez zaptına memur edilen Şemsettin Yaman Candar kumandasındaki ordu 1292 yılında Kastamonu`ya giderek Muzafferettin Yavlak Arslan birliğini bozguna uğratmış kendiside öldürülmüştür. Muzafferettin Yavlak Arslanın oğlu Mahmutbey, babasının intikamını almak için mücadeleye girmiş ve Şemsettin Yaman Candar`ı buradan batıya sürmeyi başarmıştır. Şemsettin Yaman Candar`ın ölümünden sonra Süleyman Paşa tarafından 1309 yılında Kastamonu yeniden zaptedilmiş, toprakları genişletilerek "Candar oğulları Beyliği"ni kurmuş ve Çobanlar hâkimiyetine son vermiştir.



İsfendiyar beyden sonra "İsfendiyar oğulları" adını da alan Kastamonu beyliği 1460 yılında Osmanlı İdaresine girinceye kadar önemli bir ilim ve kültür merkezi olmuş, birçok ilim adamı yetiştirmiş, Osmanlılar zamanında da bu özelliğini devam ettirmiştir.



Kastamonu, Fatih Sultan Mehmet`in 1460 yılında Sinop`la birlikte bu şehri alarak Candar oğulları beyliğini ortadan kaldırmasından sonra Osmanlı devletine katılmıştır. Kastamonu Milli Mücadele sırasında lojistik destek açısından en güvenilir bölge olması nedeniyle büyük yarar sağlamıştır. Özellikle Ankara`ya İnebolu-Kastamonu yoluyla yiyecek, giyecek, para, cephane ve silah nakli yapılmıştır.



Cumhuriyetin ilanından sonra, Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk`ün "23-31 Ağustos 1925" tarihleri arasında Kastamonu`da yaptığı Kıyafet ve Şapka İnkılâbı, Cumhuriyet döneminin önemli olayı olarak tarih sayfalarına geçmiştir. Bu süre "Kültür, tarih ve sanat haftası" ismini almıştır.

EKONOMİSİ: Kastamonu İlinde işgücüne katılma oranı 1980"-2000 döneminde azalma eğilimi göstermiştir. Erkek nüfusun işgücüne katılma oranı, kadın nüfusun işgücüne katılma oranından daha yüksektir. İki cinsiyetin iş gücüne katılma oranındaki fark, özellikle son yılda artma eğilimi göstermiştir. 1980 yılında erkeklerin işgücüne katılma oranı %83,9 iken, 2000 yılında bu oran %72,5'e düşmüştür. Buna karşılık aynı dönemde kadınlarda iş gücüne katılma oranı %67,9 dan % 53,2'ye düşmüştür.


Kastamonu İlinde 12 ve daha yukarı yaştaki nüfus içinde işgücüne katılma oranı % 62 olup, cinsiyete göre önemli farklılık göstermektedir. İşgücüne katılma oranı erkek nüfus için % 72, kadın nüfus için % 53`tür. Erkek nüfusun işgücüne katılma oranı köyde % 86 iken, İl merkezinde ve İlçe merkezlerinde % 58`dir. Erkek nüfusta Küre İlçe Merkezinde işgücüne katılma oranı % 68 ile en yüksek, Şenpazar İlçe merkezinde %46 ile en düşük düzeydedir.

Kastamonu ili için, şu anda sanayi ve sanayileşmekten söz etmenin güçlüğünü yaşıyoruz. İlimiz kalkınmada 2. Derece öncelikli iller arasından çıkartılarak 1995 yılında 1.derecede öncelikli iller arasına alınmıştır.



İlde kamuya ait, şeker fabrikası bulunmaktadır. Taşköprü-Seka ile küre eti-bakır fabrikaları özelleştirilmişlerdir. (tekel Taşköprü jüt ipliği fabrikası ekonomik verimliliğini kaybettiği belirtilerek özelleştirme yüksek kurulunun 08.01.2004 tarih ve 2004/05 sayılı kararı ile kapatılmıştır.)



İl de ayrıca; Taşköprü-mopak, küre eti-bakır (ce-ka inşaat, makine madencilik petrolcülük turizm nakliyat sanayi ve ticaret a.ş. ce satın alınmıştır.) Sfc ağaç sanayi a.ş. Kastamonu entegre ağaç sanayi a.ş. zincir fabrikası, gür men ve bekanteks gibi büyük sanayi kuruluşu niteliğinde özel fabrikalar bulunmaktadır.



Sanayi tesisleri: sanayi sicil belgeli 111 işyerinde, 3868 işçi çalışmaktadır.


Küçük sanayi siteleri: 2009 işyerinde, 2645 işçi çalışmaktadır.

Organize sanayi bölgesinin alt yapı çalışmaları tamamlanmıştır. 80 adet parselin tamamının satışı yapılmıştır. Organize sanayi bölgesi elektrik şebekesi dışında her türlü işleri tamamlanmıştır. Bir an önce hayatiyete geçmesi gerekmektedir.


Eti Bakır A.Ş. :

Eti Bakır A.Ş. Başbakanlık Özelleştirme İdaresi`ne bağlı bir iktisadî devlet teşekkülüdür. (28.07.2000 tarih ve 2000/63 sayılı kararı gereğince eti holding a.ş. genel müdürlüğü bünyesinden ayrılarak başbakanlık özelleştirme idaresi Başkanlığı'na bağlanmıştır. 2003 yılında; 1.130.910 ton tüvenan cevher işlenerek, 84.500 ton bakır konsantresi ve 80.000 ton pirit konsantresi üretilmiştir. 74.900 ton bakır konsantresi ( 51.105 ton yurt içi + 23.795 ton yurt dışı) ve 74.246 ton pirit konsantresi satışından 26 trilyon 862 milyar TL. Satış geliri sağlanmıştır. (net kar: 4,5 trilyon TL.) 2004 yılında 66.000 ton/yıl bakır konsantresi , 62.504 ton/yıl pirit konsantresi üretilmekte olup, 168 kişi bu şirkette istihdam edilmektedir. Eti Bakır A.Ş. özelleştirme yüksek kurulunun 02.04.2004 tarih ve 2004/23 sayılı kararı ile CE-KA İnşaat, Makine, Madencilik, Petrolcülük, Turizm, Nakliyat, Sanayi ve Ticaret A.Ş.ye satılmıştır.



Şeker Fabrikası:

Günde 3600 ton kristal şeker üretme kapasitesine sahip olup; 313 daimi personel ve kampanya müddetince 403 geçici işçi istihdam edilmektedir.
2004 kampanya döneminde çiftçiden 31.992,6 trilyon tl karşılığında 297.629 ton miktarında pancar alımı yapılmış, 309.000 ton şeker pancarı işlenerek, 41.150 ton kristal şeker, 13.100 ton melas, 101.000 ton küspe üretilmiştir.



Tekel Tütün İşletmeleri Taşköprü Jüt İpliği Fabrikası:

Kapasitesi 1.000 ton/yıl jüt ipliği olup; 42 kişi istihdam edilmektedir. 2003 yılında 361.500 m2 jüt kanaviçe bezi üretilmiş olup, 417.300 m2 jüt kanaviçe bezi tütün ambalajında kullanılmak üzere tekel yaprak tütün işletmelerine sevk edilmiştir. (2004 yılı başında özelleştirme idaresi tarafından ekonomik verimliliğini kaybettiği gerekçesi ile kapatılmıştır.)



Seka Kastamonu Müessese Müdürlüğü:
Kapasitesi 10.200 ton/yıl sigara kâğıdı olup; toplam 527 kişi istihdam etmekteydi. Ancak; Fabrika, özelleştirme programı doğrultusunda Kasım 2003`te özel bir kuruluşa (MOPAK) devredilmiştir.



SFC Ağaç Sanayi A.Ş.

2003 yılında 73.208 m3 mdf, 43.987 m3 yonga levha ve 429.108 adet kaplamalı levha üretilmiş olup; il içine pazarlanan üretim malından 2 trilyon 146 milyar TL., yurtiçine pazarlanandan 33 trilyon 54 milyar TL., ihraç edilenden ise 2.538.856 dolar( 4 trilyon 2 milyar tl.) Satış geliri sağlanmıştır. 2004 yılı kapasitesi 270.000 m3/ yıl mdf(lif levha), üretim miktarı 49.800 m3/yıl yonga levha, 1.620.000 adet/yıl kaplamalı levhalar olup; 264 kişi istihdam etmektedir.



Kastamonu Entegre Ağaç Sanayi A.Ş

2003 yılında 197.716 m3 yonga levha, 113.891m3 melaminli yonga levha üretilmiş olup; yurtiçine satıştan 46 trilyon 538 milyar tl., ihraç edilenden ise 2 trilyon 362 milyar tl. Satış geliri sağlanmıştır.


2004 yılı kapasitesi 195.000 m3/yıl yonga levha, 114.000 m3/yıl melaminli levha olup; 165 kişi istihdam etmektedir



Zintaş Kastamonu Zincir Sanayi ve Ticaret A.Ş:

Kapasitesi 2.500 ton/yıl olup; 30 kişi istihdam etmektedir.
2003 yılında toplam 430 ton zincir üretilmiştir. Amerika, Fransa, İtalya ve Litvanya`ya yapılan ihracattan 4.000 dolar, yurtiçi satıştan ise 737 bin TL. Gelir elde edilmiştir.



Dortek Kapı Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Kapasitesi 330.000 adet/yıl olup, 244 kişiyi istihdam etmektedir.



Mütevelli Tekstil Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Kapasitesi 250.000 adet/yıl olup, 117 kişiyi istihdam etmektedir. Fabrikada 2004 yılında 250.000 adet pantolon üretilmiştir.



TKS Tosya Ağaç Kaplama Yonga Levha Sanayi A.Ş :

Kapasitesi 4.186 m3/yıl olup, kontra plak imalatında 143 kişi istihdam edilmektedir.



Gürmen Giyim Sanayi ve Ticaret A.Ş

Kapasitesi 398.000 adet/yıl olup, 371 kişi istihdam edilmektedir. 2004 yılında muhtelif hazır giyim alanlarında 398.000 adet üretim yapılmıştır.



URSAN Konfeksiyon Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti: Kapasitesi 4.608.000 adet/yıl olup, 364 kişi istihdam edilmektedir. 2004 yılında muhtelif konfeksiyon alanlarında 4.608.000 adet üretim yapılmıştır.



Kastamonu Organize Sanayi Bölgesi:

Proje çalışmalarına 1993 yılında başlanılan ve 100 hektarlık alanı kapsayan ilimiz organize sanayi bölgesi altyapı inşaatı. Elektrik şebekesi hariç tamamlanmıştır. Toplam sanayi parseli 80 adettir. Bir parsel en az 5.000 m²`dir. Bütün parsellerin satışı yapılmıştır.




Tosya Organize Sanayi Bölgesi:

Tosya İlçesi'nde de 200 hektarlık alanda kurulacak olan organize sanayi bölgesinin yer seçimi için yeni alternatif alanlar belirlenmiş olup; 1/100.000 ölçekli hali hazır haritası tamamlanmıştır.



Seydiler Sanayi Bölgesi: Seydiler ilçesi belediye başkanlığının girişimleri ile 120 hektarlık alan üzerinde alt yapı ve kamulaştırma çalışmaları (hazineye ait alanlar hariç ) tamamlanarak 34 adet parsenin firmalara tahsisi sağlanmış, 10 firma yatırıma başlamıştır. Burasının organize sanayi bölgesi kapsamına alınması için sanayi ve ticaret bakanlığından talepte bulunulmuş olup, işlem sonucu beklenmektedir.



Küçük Sanayi Sitesi:

İlin merkez ve ilçelerinde kurulması planlanan 20 adet küçük sanayi sitesinden 11 tanesi tamamlanmış ve devreye sokulmuştur. Tosya dokumacılar k.s.s., Seydiler ORSEY k.s.s. ve Taşköprü Alatarla k.s.s. inşaatları devam etmektedir. İşletilmekte olan 11 adet küçük sanayi sitesinde toplam 1411 adet işyeri bulunmaktadır.




El Sanatları: Dokuma El Sanatları, Ağaç El Sanatları, Bakırcılık, Çarşafbağı, Çakıcılık ve Bıçakcılık, Sofrabezi Baskıcılığı, Sepetçilik, Fanilacılık.




Turizm: Kastamonu eko turizmi açısından da büyük bir potansiyele sahiptir. Bölgede (ornitoloji) kus gözetleme, mağara turizmi, kanyon turizmi ve botanik turizmi için çok uygun sahalar bulunmaktadır.



1 - Ornitoloji (Kuş Gözetleme) Turizmi

Araç: Eğrice Ova Bölgesi

Devrekâni: Yazı hisar Köyü - Koru Çayırı Mevkii, Alaman Dağı Mevkii.


2- Foto Safari

* Ilgaz Dağı Milli Parkı

* Kastamonu "- Bartın Küre Dağları Milli Parkı (Azdavay "- Cide "- Pınarbaşı)

* Küre "- İnebolu Arası

* Tosya "- Dipsizgöl Bölgesi

* Tosya "- Yeşilgöl Bölgesi

* Araç "- Dereyayla Bölgesi



3 - Mağara Turizmi

Pınarbaşı Ilvarini (Ilgarini) Mağarası:
Yamanlar Köyü, Sorkun Yaylası uzantısında yer almaktadır. Denizden 1250 m. yüksekliktedir. 3. ve 4. zamanda oluşan dünyanın dördüncü büyük mağarasıdır. 10 milyon yıllık mağara oluşumu içinde 1 milyon yıllık oluşumu bulunan sarkıtlar ve dikitler bulunmaktadır. Ayrıca mağara içinde Roma ve Bizans dönemlerine ait katlı mezar ve şapel kalıntıları yer almaktadır. İçte 850 m. ye ulaşabilen derinliği ile Türkiye'nin 4. en derin mağarasıdır.Pınarbaşı İlçesinde aynı dağ silsilesi üzerinde bulunan Mantar Mağarası, Ejderha Ağzı Mağarası, Kuyluş da büyük mağaralar olup, içlerindeki sarkıt ve dikitleri ile güzel görüntüler vermekte, görüntüleri macera duyguları yaratmaktadır.



4 - Akarsu (Kanyon) Turizmi

Pınarbaşı, Cide, Devrekâni, Küre ve Araç ilçelerinde macera dolu kanyonlar yer almaktadır.


A - Varla (Valla Kanyonu)

Pınarbaşı İlçesi, Murat başı Köyü, Varla (Valla) Mahallesi sınırları içinde bulunmaktadır. Kanyonun uzunluğu 12 km., derinliği 1000 "- 1200 m. dir. Macerayı ve vahşi tabiatı yaşamayı sevenleri beklemektedir.



B - Aydos Kanyonu

Cide İlçesinde, Aydos Çayı üzerinde bulunan kanyon rafting için uygundur. 10 km uzunluğu bulunmaktadır. Kanyonun girişi Şenpazar İlçesi Dağlı Köyü sınırları içinden başlamakta olup, zengin ve çeşitli bitki örtüsü, vahşi tabiatı ile macera sevenlerin ayrılmak istemeyecekleri yerdir.



C- Çatak Kanyonu

Devrekâni ilçesinde bulunan kanyon kısa ve kolay geçişlidir. Tabiat görüntüleri güzelliği yönünden fotoğrafçıların rağbet ettikleri bir yerdir.



D- Araç - Soğanlı Çayı Kanyonu




E- Araç - Saltuklu Kanyonu




F- Küre - Ersizler Dere Kanyonu ve Küçük Cehennem Kanyonu
Küçük kanyonlar olup, görüntü güzellikleri cezp etmektedir.




Yayla Turizmi: İl yayla turizmi açısından çok zengindir. Başta Araç İlçesi olmak üzere daha ziyade Azdavay, Pınarbaşı, Çatalzeytin, Daday, Devrekâni, Bozkurt ilçelerinde bulunan yaylalarda yayla turizmi yönünden gerekli altyapıların tamamlanmasından sonra bu güçlü potansiyelin daha etkin, ülke ve bölge turizmine de katkı sağlayacak şekilde kullanılabileceği belirtilebilir.



İl de bulunan başlıca yaylalar;

Araç: Dereyayla Bölgesi (Munay, Fındıklı, Başköy, Sıragömü ve İki Ornaz, Kirazlı Yaylaları)


Daday: Oluklu Yayla Mevkii, Ballı Dağ Mevkii


Azdavay - Pınarbaşı: Suğla Yaylası


Küre: Belören Köyü Mevkii, Ayrancı Yaylası


Tosya: Kösen Çayırı Yaylası, (Yeşilgöl) Sekiler Yaylası, Dipsizgöl Yaylası


Devrekâni: Alaman Dağı Mevkii, Yaralıgöz Mevkii, Belovacık Köyü, Balıklı Göl


Bozkurt: Gürcü Yaylası, Mamatlar Yaylası, Göynük Dağı, Sarıcaörük Yaylası, Bakacaoğlu Yaylası, Asarbaşı Yaylası, Karacaoğlan Yaylası




Kastamonu ili Maden ve Enerji Kaynaklar: Kastamonu ili bulunduğu jeolojik yapısı nedeniyle yer altı kaynakları bakımından zengin potansiyellere ve çeşitliliğe sahip bir ilimizdir. MTA Genel Müdürlüğünün il ve yakın çevresinde yaptığı çalışmalar sonucunda çok sayıda metalik maden ve endüstriyel hammadde yatak ve zuhurları ortaya çıkarılmıştır. Bunların başında bakır-kurşun-çinko ve kuvarsit yatakları gelmektedir. Bunun dışında ilde metalik madenlerden manganez ve cıva, endüstriyel hammadde kaynaklarından da kil, kaolen, kuvars kumu, grafit, çimento hammaddeleri ve fosfat oluşumlarına rastlanmaktadır.



Küre ilçesi ülkemizdeki bakır cevherleşmeleri bakımından önemli bir yöredir. İlçedeki Aşiköy ve Bakibaba bakır yatakları altın ve gümüşün de yan ürün olarak bulunduğu cevherleşmelerdir. Aşiköy bakır yatağında % 1.56 Cu, 2.48 gr/ton Au ve 10 gr/ton Ag tenörlü 11.229.208 ton, Bakibaba yatağında ise % 3.24 Cu, 1,5 gr/ton Au ve 5"-20 gr/ton Ag tenörlü 250.000 ton görünür rezerv tespit edilmiştir. Aşiköy yatağında metal içeriği olarak 27.85 ton Au, 112 ton Ag, Bakibaba yatağında ise 0.375 ton Au ve 3 ton Ag tespit edilmiştir. Manganez cevherleşmeleri Tosya, İnebolu, Çatalzeytin ve Bozkurt ilçelerinde yer almaktadır. Ancak bunlar genelde küçük boyutlu zuhurlar şeklindedir.

Çatalzeytin - Kaymazlar Mn zuhurunda % 14.73 Mn tenörlü 30.000 ton İnebolu-Yile zuhurunda 440 ton, Bozkurt - Güde zuhurunda da % 36.85 Mn tenörlü 200 ton muhtemel, Tosya-Değirmenler ve Koruluk zuhurlarında ise % 23.19-25.93 Mn tenörlü 12.900 ton görünür rezerv saptanmıştır.



İldeki bir diğer metalik maden oluşumu geçmiş yıllarda işletilen Bozkurt-Terce Köyündeki cıva yatağıdır. Yatakta
% 4 Hg içerikli 75.000 ton görünür + muhtemel cıva rezervi belirlenmiş olup, geçmişte 20 ton üretim yapılmıştır.



İlde önemli potansiyellere sahip kuvarsit oluşumları genelde Daday ilçesinde yer almaktadır. İlçedeki yatakların toplam görünür+muhtemel rezervi 422 milyon tondur. Yatakların % SiO2 değerleri 96.50 ile 99.50 arasında değişmektedir. Feldspat oluşumlarının gözlendiği Merkez ilçede ise ortalama % 7.44 toplam alkali, % 75.29 SiO2, % 13.81 Al2O3 ve % 0.63 Fe2O3 içeriğine sahip feldspat yatağının görünür rezervi 57.118.438 ton olarak belirlenmiştir. Ayrıca ilçede 42.000 ton kolay işletilebilir, 600.000 ton da muhtemel rezerve sahip saf glokoni(fosfat) oluşumları tespit edilmiştir. Kuvars kumu oluşumlarının yer aldığı Cide-Döngelce sahasında ise % 96.62 SiO2 içerikli 990.000 ton görünür, 11.410.000 ton muhtemel + mümkün rezerv bulunmaktadır.



Taşköprü ve Merkez ilçelerinde küçük rezervli kaolen ve kil oluşumları tespit edilmiştir. Taşköprü-Örhen Köyü kaolen sahasında % 51-54 SiO2, % 30-33 Al2O3 ve % 01.34-1.69 Fe2O3 içerikli 30.000 ton görünür, Merkez ilçedeki kil sahalarında da % 25.85 Al2O3, % 57.30 SiO2 ve % 2.74 Fe2O3 içerikli 46.000 ton görünür rezerv belirlenmiştir. Merkez ilçede Miskindere ve İmam Mahallesi mevkilerinde grafit oluşumlarının varlığı tespit edilmiştir. Miskindere sahasında Rmax değerleri 4.3-4.9 arasında değişen 61.813 ton görünür ve 76.000 ton muhtemel, İmam Mahallesi sahasında ise Rmax değerleri 9-11 arasında değişen ve % 4.67 karbon içeriğine sahip 74.750 ton muhtemel rezerv bulunmaktadır.



Ayrıca ildeki bir diğer grafit oluşumu Tosya ilçesindeki Özboyu grafit zuhurudur. Rmax değerleri 6-8, sabit karbon değerleri % 5.25-6.07 olan zuhurda 33.250 ton muhtemel rezerv mevcuttur. Ayrıca Tosya ilçesinde iyi kalite tuğla-kiremit kili bulunmaktadır. İlde bulunan diğer endüstriyel hammadde kaynakları Araç ve İnebolu ilçesindeki çimento hammaddeleridir. İlçelerde çimento hammaddesi olacak nitelikte toplam 450 milyon ton kireçtaşı, kil ve marn rezervi tespit edilmiştir.