| Kamboçya |
1958'de bağımsız olan ülke, Çin-Hindi Yarımadası'nın güneydoğusundadır.
Tarihi: Ülkenin tarihi 9-13 yüzyılları arasında hüküm süren Kemer İmparatorluğu'na dayanır. Ülkenin acıklı tarihinde, 1970'te savaştan kaçarak Kamboçya'ya sığınan Vietnamlıların yakalanmasını isteyen ABD destekli hükümetle komünist partisi arasında olan iç savaştır. Kemer komünist partisi kuvvetleri, Nisan 1975'te başkent Phnom Penh'i ele geçirerek kendi ırkından olan 1,7 MİLYON insanı öldürdüler.
1978'deki Vienam'la olan savaşta ülkeyi Vietnamlılar istilâ etti. 1979'da binlerce Kemerli Tayland'a sığındı. Vietnam silâhlı g üçleri 1980'den 1989'a kadar Kamboçya'da kaldı.
|
1993'te kurulan hükümet ve kabul edilen anayasaya karşı çıkan komünistler arasında 1990'lı yılların ortasına kadar çatışmalar oldu. Böylece ülke adeta yıkılıp yakıldı.
Yüzey şekilleri: Ülkenin iç kesimlerine kadar Mekong nehrinin oluşturduğu alüvyal ovalar ilerlemektedir. Ülkenin dörtte üçünde düzlükler, geriye kalan kesiminde dağlık alanlar yer almaktadır. Buradaki dağlık kütleler sürekli olarak aşınma sonucu önemli ölçüde düzleşmiştir. Nitekim kuzeydeki Dangrek dağının yüksekliği 800 m'yi aşmamaktadır. Buna karşılık ovayı denizden ayıran batıdaki dağ sıraları 1500 m'ye ulaşmaktadır. Kuzey-güney yönünde ülkeyi geçen Mekong nehri, 500 km uzunluğunda bir saha üzerinde geniş menderesler çizmektedir. Burada sayısız göller ve bataklıklar yer almaktadır. Yağmurlu mevsimlerde göllerin su seviyesi yükselmektedir. Göl suları yükseldiğinde göllerin kapladığı alanda yaklaşık kırk misli genişlemektedir. Göllerde suyun çekilmesiyle geriye alüvyonlarla kaplı verimli topraklar kalmaktadır. Gölde yaşayan balıklar da kolayca avlanmaktadır.
İklimi ve bitki örtüsü: Güneydoğu Asya'nın diğer ülkelerinde olduğu gibi bu ülkede de muson iklimi etkilidir. Mayıs-Kasım arasında süren bir yağışlı dönem vardır. Yağış getiren muson rüzgârlarını alan dağ yamaçlarına düşen yağış miktarı artarak 5000 mm'ye ulaşmaktadır. Buna karşılık yağmur gölgesinde kalan ovalık alanlar 1000 mm kadar yağış almaktadır. Kurak mevsimi, Kasım ile Nisan arasındaki dönem kapsamaktadır. Ocakta 26°C olan sıcaklık, Temmuzda 29°C'ye çıkmaktadır; okyanus kenarında ise 26°C (Ocak) ile 30°C (Temmuz) arasındadır.
Ülkenin % 70 kadarı çok sayıda ağaç türünden oluşan yağmur ormanları ile kaplıdır. Bu ormanlarda uzun boylu ağaçlarla birlikte lianlar, epifitler ve saprofitler görülür. |
Nüfusu ve yerleşmesi: ülke nüfusunun büyük çoğunluğunu (% 90) Kamboçyalılar (Khmer) oluşturur. Vietnamlılar (% 5) ve Çinliler (% 1) azınlık grubu meydana getirmektedir, ülkede yerli ve Fransızca dilleri konuşulur. Siyasî huzursuzluk ve askerî darbeler nedeniyle ülkeden göçler olmuştur, bu nedenle ülke nüfusunda zaman zaman değişmeler meydana geliştir. Meselâ 1973 ve 1976'da 7,7 milyon olan nüfus, 1981'de 6.7 milyona düşmüş; 1990'da 8.2 milyona, 2006'da 13.8 milyona çıkmıştır. Son yıllarda hızlı bir artış gösteren nüfusun büyük bölümü alüvyal alanlarda toplanmıştır. Buralarda nüfus yoğunluğu da fazladır. Dağlık alanlarda ilkel toplumlar yaşamakta ve toplayıcılıkla (avcılık ve balıkçılık) geçinmektedir, ülke halkının büyük bölümü, ana yollar üzerindeki küçük köylerde yaşamaktadır. Son yıllarda başkent Phnom Penh'in nüfusu (1.3 milyon), kırsal alanlardan gelen göçlerle artmıştır. |
Ekonomisi: Tarıma dayalı olan ülke ekonomisi son yıllarda siyasî gelişmelere göre sürekli bir değişim sürecine girmiştir. Koloni döneminde tarım ve orman ürünleri (kauçuk, hayvansal ürünler ve ağaç işleme ürünleri) ülke ekonomisinde önemli bir pay almaktaydı. Bağımsızlığını aldıktan (1953) sonra 1979'a kadar süren anayasalı monarşi döneminde Çin ve diğer sosyalist ülkelerden aldığı yardımlarla yavaş bir ilerleme sürecine girmiştir.
Ülkedeki iç savaşların sona ermesi ve Vietnam Silâhlı Kuvvetleri'nin ülkeden geri çekilmesinden sonra özellikle uluslararası ilişkilerde düzelmeler, ekonomide yavaş da olsa bir canlanmaya neden olmuştur, ülkede farklı ekonomik sistem uygulanmaktadır.
Özel sektöre ait küçük işletmeler de serbest piyasa ekonomisine geçmiştir. Sanayi, ulaşım ve ticaret devlet tekelindedir. Tarım ve balıkçılıkta kollektif sistem uygulanmaktadır.
Ülke hammadde kaynakları yönünden fakir sayılır. Başlıca maden yatakları; fosfat, demir, boksit, silis ve manganezdir; bunlardan sadece fosfat işletilmektedir. |
|
|