Atlas Okyanusu'nun kuzeyinde oldukça büyük bir adada yer alan İzlanda, Avrazya ile Kuzey Amerika arasında stratejik açıdan önemli bir konumdadır.

Yüzey şekilleri: Ada, Orta Atlantik sırtı üzerindeki yarıklardan çıkan volkanik malzemenin birikerek deniz üzerine çıkması sonucu oluşmuştur. Bu yüzden adanın % 80 kadarı bazaltik lâvlarla kaplıdır. Adada hâlâ aktif bir volkan olan Hekla 1947, 1970 ve 1980 yıllarında da püskürmüştür. Ayrıca İzlanda Adası'nın güney açıklarında da volkanik püskürmeler sonucu oluşan adalara ve denizaltı tepelerine rastlanmaktadır. Termal kaynaklar, gayzerler ile henüz sönmemiş solfatar, fümerol safhalarında volkanik sahalar bulunur.

Dağlık bir manzara arz eden adada yüksekliği 2000 m'yi bulan zirveler, 1000-1500 m arasındaki yüksek sahalar yer alır. Buzul döneminde tamamen buzullarla kaplanmıştır. Günümüzde de adanın % 10 kadarında buzullar görülür. İzlanda'daki en büyük buzul, 142 km uzunlukta ve 100 km enindedir. Adanın güneydoğusundaki bu buzul kütlesinin yüksek kesimi 2119 m'ye kadar ulaşır. Adanın kuzeybatı sahili engebeli olup fiyordlar yer alır. Düzlüklerin yer aldığı güney sahil kesiminde moren yığınları arasında göller ve lagünlere rastlanır. İzlanda'nın iç kesimlerinde ise yer yer buzulların açtığı vadiler ile moren depoları görülmektedir.

Ayrıca buzulların beslediği akarsulara rastlanılmaktadır. Zaman zaman meydana gelen volkanların buzları eritmesi ile taşkınlar olmakta ve alçak sahaları su basmaktadır.

İklimi: Adada soğuk okyanusal iklim etkilidir. Atlas Okyanusu'ndan gelen nemli hava kütleleri, özellikle Gulf Stream sıcak su akıntısı, adanın güney ve batı sahillerinde sıcaklığın düşmesini engellemektedir. Buna karşı iç kısımlarda sıcaklık -5°C'nin altına düşmemektedir. Kış mevsiminde soğuk ve şiddetli rüzgarlar adayı etkisi altına alarak kar şeklinde yağış düşmesine neden olmaktadır. Çok yağış alan adanın güney kesimine düşen yıllık ortalama yağış miktarı 4000 mm civarındadır.

Adada 2000 m'nin üzerinde tundra bitkileri, buraya özgü likenler ve geniş sahalarda çayır alanları görülmektedir. Mevcut orman örtüsünün önemli bir bölümü yok edilmiştir. Halen ağaçlandırma faaliyetlerinin devam ettiği adaya her yıl 120 bin hektar saha huş, sarıçam, Norveç ladini, söğüt fidanları dikilmektedir.

Adada 200'ün üzerinde kuş türü ile iç sularda sahaya özgü balık yaşamaktadır. Adada 27 tabiat rezerv sahası, 23 milli anıt, 9 doğal park ve 200 tabiatı koruma alanı bulunmaktadır.

Nüfusu ve yerleşmesi: Adadaki devamlı yerleşmeler son zamanlarda kurulmaya başlanmıştır. 9. yüzyılda Norman ve Norveç denizcileri Reykjavik (Rekyavik)'in bulunduğu sahaya yerleşmiş ve daha sonra bu kent kurulmuştur. 10. asırda 20 bini aşmayan nüfus, 1262'de 80 bine ulaşmıştır. 18. asır öncesine kadar Danimarka'nın ticaret monopolünün sona ermesi ve deniz trafiğinin gelişmesiyle adanın nüfusunda yavaş yavaş artışlar olmuştur. Buraya özgü balıkçılık ve balık ürünleri işlemesine dayanan farklı bir ekonomik yapı gelişmiştir.

Adanın nüfus yönünden yoğun olduğu sahalar güneybatı sahilidir. Başkenti önemli bir yerleşme merkezi olan Reykjavik (nüfusu 185 bin)'tir. Diğer önemli bir merkez, kuzeyde bir fiyord içinde yer alan Akureyri'dir.

İzlanda Avrupa'da en yüksek doğum, en düşük ölüm oranına ve dolayısıyla en yüksek nüfus artışına sahip ülkedir. Adada Alman dil grubu konuşulur.

Ekonomisi: İzlanda, 19. asrın sonuna kadar, geçinimi tarımla temin eden fakir bir ülke idi. Ülke, Danimarka monopolünün sona ermesiyle balıkçılığa dayalı olarak ekonomik yönden önemli bir gelişme göstermiş ve günümüzde Avrupa'nın en yüksek millî gelire sahip ülkeleri arasına girmiştir. Adada sert iklim koşullarından dolayı sadece arpa ve koyun yemi olarak kullanılan yem bitkileri üretilmekte ve balıkçılık yapılmaktadır. 1000'e yakın gemiden oluşan büyük bir balıkçılık filosu ile yaklaşık 1,7 milyon ton tutarında balık avlanmaktadır. Çevresindeki Atlantik'ten Gulf Stream'le gelen sıcak su akıntısı ile kuzeyden gelen soğuk su akıntısının karşılaştığı yerlerde deniz suyu¬nun oksijen yönünden zengin olması, balık üretiminin artmasını sağlamıştır.

Adada balıkçılığın yanında alüminyum, çimento, diatomit, ferrosilikon ve azot gübresi üreten tesisler başkent çevresinde kurulmuştur. Jeotermal enerjiden geniş ölçüde faydalanılmaktadır.

İzlanda; ABD, Birleşik Krallık, Almanya, Danimarka, İsveç, Hollanda ve Japonya ile alış veriş yapmaktadır. İhraç ürünleri alüminyum, ferrosilikon; ithal ürünleri ise yakıt, ulaşım araçları ekipmanı, çeşitli makine, kereste ürünleri ve demirdir.