Irak, Türkiye'nin Güneydoğu komşusu olup Mezopotamya topraklan üzerinde kurulmuştur.
Tarihi: Irak, Milâttan önceki yıllarda Fırat ve Dicle nehirlerinin suladığı alanda gelişmiş Mezopotamya Medeniyeti'nin mirasını taşımaktadır. M.Ö. ki yıllarda Pers ve Makedonların egemenliğinde kalan ülke, 7. yüzyıldan itibaren Müslüman Arapların eline geçti. Bu dönemde Bağdat, İslâmiyetin büyük merkezi hâline geldi. Daha sonra Abbasîler 13. yüzyılın ortalarına kadar ülkeyi ellerinde tuttular. 16. yüzyılda Osmanlıların eline geçti. 19. yüzyılın başlarından itibaren ülkeye el atan İngilizler, 1. Dünya Savaşı'ndan sonra Osmanlılar'ın yenik düşmesiyle 1920'de Irak'a iyice yerleşmeye başladılar.
Irak, 1932'den itibaren Arap milliyetçilerinin harekete geçmesiyle İngiliz mandasından kurtuldu.

1945'te Arap Teşkilâtı'na giren Irak'ta askerî darbeler birbirini izledi. 1979'dan itibaren Irak'ın yönetimi, Saddam Hüseyin'in eline geçti.

Yüzey şekilleri: Ülke yüzey şekilleri yönünden oldukça sadedir. Kuzeyde, engebeli bir yapı gösteren Toros dağlarının etekleri yer alır. Yükseklik, Basra Körfezi'ne doğru doğru tedricen azalır. Irak'ın büyük bir bölümünü kaplayan Mezopotamya ovası, doğuda Zagros dağları ve kuzeydoğuda Toros dağları ile sınırlanır. Burası Türkiye'den doğan Fırat ve Dicle nehirleri ile sulanır. Irak'ın kalbi durumunda olan bu sahada nüfus yoğunluğu fazladır. Ayrıca tarihî eserlerle süslü kentler de görülür. Ülkenin batısında Suriye ve Arabistan çölleri yer alır. Ülkeye hayat veren Dicle ve Fırat nehirleri, güneyde birleşerek Şat-ül Arap adı altında Basra Körfezi'ne dökülür. Fırat üzerinde sulama amaçlı birçok baraj yapılmıştır.

İklimi ve bitki örtüsü: Ülke kurak ve sıcak iklimin etkisi altındadır. Özellikle güneyde Basra ve Bağdat'a düşen yıllık ortalama yağış miktarı 100-150 mm kadardır. Ancak kuzeye doğru yağış yavaş yavaş artarak Türkiye'ye yakın kesimlerde 500-600 mm'yi bulur. Sıcaklıkta yaz ile kış arasında önemli değişmeler görülür. Kuzeyde kışlar soğuk ve yazlar sıcak geçer, güneyde ise Basra Körfezi'nin de etkisi ile havadaki nem miktarı artar; bazı yaz günleri sıcaklık, gölgede 50°C'ye kadar çıkar. Bu iklim şartlarına bağlı olarak kuzeydeki yüksek platolar ve dağlık alanlarda meşe ormanları ve alçak sahalarda bozkırlara geçilir; güneydeki çöl sahalarında çok seyrek kurakçıl bitkiler, akarsu ve boylarında ise ağaçlıklar görülür.

Nüfusu ve yerleşmesi: Irak, dünyada ilk yerleşmelerin kurulduğu ve medeniyetlerin doğup geliştiği ülkeler arasındadır. Nüfusun büyük bir bölümünü (% 65) Araplar oluşturur.

Kuzeyde ise Türkler yaşar. Irak, nüfusu hızla artan bir ülkedir. 1947'de 4,8 milyon kadar olan nüfusu son yıllarda (2006) 26 milyonu aşmıştır. Kentlerde yaşayan nüfus oranı da sürekli yükselmektedir. Nüfusun yoğun olduğu kesimler, Mezopotamya'nın sulanan alanlarıdır.

Tarihri eserlerin bulunduğu ülkenin en büyük şehri başkent Bağdat'ın nüfusu 1920'de 200 binden az iken 2000 yılında 5 milyonu aşmıştır. Basra Körfezi'nin 120 km kuzeyinde bulunan Basra, ülkenin ikinci önemli şehridir.

Musul; Suriye, Türkiye arasında demir yolunun geçtiği önemli bir yerleşmedir. Kentte, ticarî faaliyetler ve özellikle dokuma sanayii çok gelişmiştir. Musul'un adı, burada yetiştirilen "muslins" denilen kaliteli pamuktan gelmektedir. Kerkük, Türklerin yaşadığı önemli kentler arasındadır.

Ekonomisi: Irak'ta sanayileşme başlangıçta devlet eliyle başlamış ve özel sektörün katkısı ile ilerlemiştir. Ancak, İran ve Körfez savaşları ile ABD'nin işgali Irak'ın sanayileşme hamlesini önemli ölçüde engellemiştir. Tarım önemli bir faaliyet koludur. Nüfusun % 30 kadarı tarımla uğraşır. Tarım ürünlerinin verimi, makine ve gübre kullanılması, sulanan sahalarının genişletilmesi ile artmıştır; ancak yetiştirilen ürünler ülkenin ihtiyacını karşılamaya yetmemektedir. Önemli tarım ürünleri; buğday, arpa, pirinç ve hurmadır. Irak, dünyada en fazla hurma ihraç eden ülkedir, ülkenin kuzeyinde hayvancılık yapılır; çoğunlukla küçükbaş hayvan beslenir.

Ülkenin en önemli yer altı kaynağı petrol ve doğal gazdır. Önemli petrol kuyuları, kuzeyde Musul ve Kerkük çevresindedir. Petrol üretimine 1927'de çok uluslu Irak Petrol Şirketi ile başlanmıştır. Bundan hemen sonra da petrolü Akdeniz limanlarına taşımak için petrol boru hatları yapılmıştır. Daha sonra Basra Bölgesi'nde büyük ve zengin petrol yatakları keşfedilmiştir. 1970'li yıllara gelinceye kadar Irak'ta sanayi, küçük ölçüde gıda, dokuma ve kimyasal ürünler üretimine dayanıyordu. Daha sonra, petrol ürünlerinin işlenmesi, elektrik enerjisi üretiminin artması ile çelik ve kimyasal maddeler üreten sanayi kolları gelişmeye başlamıştır.

Körfez Savaşı öncesi Irak'ta ticaretin % 90'ı petrole dayanmaktaydı, ülke ekonomik yönden ilerlemekteydi. İthalâtın çoğunluğunu gıda maddeleri oluşturmaktaydı. Ancak ülkenin ekonomisi 1980-1988 arasında meydana gelen Irak-İran ve Körfez savaşları sonucunda çok gerilemiştir.

Türkiye, Irak'tan petrol ve bitümenli mineral yağ, ham deri almaktadır; Irak'a ise hertürlü yiyecek, rafine edilmiş petrol ile elektrikli eşya satmaktadır.