| Hollanda |
Avrupa'nın kuzeybatı kenarında yer alır. Kuzey ve batıda Kuzey Denizi ile komşudur.
Tarihi: Hollanda, Belçika ve Lüksemburg'un tarihî geçmişleri birbirine çok benzer. Bu ülkeler, "alçak ülke" olarak tanımlanır. M.Ö. 1. yüzyılda alçak ülkelerin Alman ve Kelt nüfusu, Romalılarla karışmıştır. Alçak ülkelerde çeşitli devletler kurulmuştur. Hollanda, Dükler ve imparatorluklar arasında sık sık el değiştirmiştir. 1600'lü yıllarda Hollandalılar, deniz ticaretinde ilerleyerek koloniler kurmaya başladılar. 17. yüzyılda Hollanda, bilim ve kültür alanında altın çağını yaşamıştır. Bu dönemde mikroskopik canlılar üzerinde araştırmalar yapılmıştır. 1. Dünya Savaşı'nda tarafsız kalan Hollanda, 2. Dünya Savaşı'nda Almanlar'ın işgaline uğradı. Savaştan sonra Marşal Planı çerçevesinde Amerika'nın ekonomik yardımı ile ülkede hızlı bir kalkınma süreci başladı. |
Sömürgesi olan Endonezya, 1949'da Hollanda'dan bağımsızlığını aldı. Bunu, 1962'de Hollanda Yeni Ginesi ve 1975'te Güney Amerika'da Surinam takip etti. Haziran 2005'te yapılan halk oylamasında AB anayasası kabul edilmemiştir.
Yüzey şekilleri: Hollanda, çevreden gelen Maaş, Ren (Rhine) nehirlerinin oluşturduğu delta sahasında yer aldığı için son derece düzdür. Bu saha ayrıca buzullar tarafından kaplanmış olduğundan moren depolarına sahiptir, ülkede en yüksek saha ancak 100 m'yi bulur, ülkenin dörtte birlik bölümü deniz seviyesinin altındadır. Bu sahalar, Atlas Okyanusu kıyısından yapılan setlerle ayrılmıştır.
Esasen "Netherland" kelimesi, topoğrafik açıdan "alçak ülke" anlamına gelir. Tatarca "Hollanda" bataklık ülke demektir. Toprak kazanmak için bataklıkların ve denizden alçak sahaların önüne ilk set, 13. yüzyılda yapılmış ve setin arkasındaki sular, yel değirmenleri ile çekilerek Atlas Okyanusu'na boşaltılmıştır. 1 Şubat 1953'te şiddetli bir fırtına setlerin bir bölümünü yıkmış; okyanus suları Hollanda'yı basarak 150 kent ve köyü tahrip etmiş ve 1800 insan hayatını kaybetmiştir. Sahanın düz ve akarsu rejiminin düzenli olmasından dolayı, nehirler birbirlerine kanallarla bağlanarak ulaşım sağlanmaktadır. Meselâ Ren nehri, kanallarla hem Amsterdam'a hem de Kuzey Denizi'ne bağlanmıştır. Bu nehir üzerindeki gemiler, Amsterdam ve Kuzey Denizi'ne ulaşmaktadır. |
İklim ve bitki örtüsü: ülkede, ılıman ve yağışlı okyanusal iklim hüküm sürer. Ortalama sıcaklık Ocakta 2-4°C iken Temmuzda 16-18°C'ye çıkar. Bütün mevsimler yağışlı geçer. Havanın çok nemli olmasından dolayı sık sık sis oluşur. Ormanların büyük bölümü tahrip edilmiştir. Geniş yapraklı doğal ormanlar, ülkenin onda birini kaplar. Sahillerde ve alçak sahalarda suyu seven bitkiler görülür.
Nüfusu ve yerleşmesi:Hollanda'ya M.Ö. 4000 yıllarında Baltık kabileleri yerleşmişlerdir. 19. yüzyılın başlarında 2 milyon olan nüfus, 1900'lerin başlarında 5 milyona ulaşmıştır. Her iki dünya savaşında büyük insan kayıplarına rağmen nüfusu 12 milyona kadar yükselmiştir. Nüfusun üçte biri ülkenin orta ve batı kesiminde toplanmıştır. Amsterdam, Rotterdam, ütreh ve Hague ülkenin önemli kentleridir, uluslararası Adalet Divanı'nın bulunduğu Den Haag (veya La Hey) kenti, tarihî ve uluslararası öneme sahiptir. |
Ekonomisi: Hollanda'nın ekonomisi, ticaret sayesinde gelişme göstermiştir, ülke; deniz, nehir ve kara yolu ulaşımı açısından büyük avantajlara sahiptir. Orta Avrupa ülkelerinin denizaşırı ülkelerle olan ihracat ve ithalâtı, önemli ölçüde bu Hollanda üzerinden sağlanmaktadır. 1600'li yıllara dayanan ticaret, gelişmiş tarım, dokuma sanayii Hollanda'nın ekonomisinin ilerlemesini sağlamaktadır.
Modern tarım teknolojisinin uygulanması, çiftçilerin eğitilmesi ve iyi organize edilen kooperatif sistemi, tarımın ilerlemesini sağlamıştır. Hollanda'da tarımdan sağlanan yüksek verim ve gelir, dünyada örnek alınacak seviyededir. Bu sektörde faal nüfusun sadece % 2'si çalışmaktadır, ülke topraklarının yarıdan fazlası tarım sahaları ve çayırlarla kaplıdır. Seracılık çok gelişmiştir; seralarda çeşitli süs bitkileri ve sebze yetiştirilir. Hayvanların et ve süt verimi çok fazladır. Önemli tarım ürünleri; buğday, çavdar, patates ve şeker pancarıdır. Ticarî balıkçılık da yapılır.
2. Dünya Savaşı'ndan sonra ham madde (petrol, kauçuk ve kalay) sağladığı Endonezya'daki sömürgelerini kaybetmesi ve savaşta büyük zarar görmesi, Hollanda'da ciddî ekonomik sorunlar doğurmuştur. Ancak, ticaret konusundaki deneyimi ve zengin doğal gaz yatakları (Groningen sahası) ve Kuzey Denizi'nde petrolün bulunması, ülkenin ekonomisine canlılıman getirmiştir. Ayrıca dünya ölçüsünde önemli ticarî kuruluşlara ortak olması (Shell petrol şirketi, elektrikli aletler ve bilgisayar üreten Phillips ve bitkisel yağ üreten ünilever) sayesinde Rotterdam ve Amsterdam'da önemli sanayi tesisleri kurulmuştur, ülkede, metal ve makine (elektrikli makine, elektronik aletler), kimya (boya, gübre, plâstik ve sentetik lif) ile gıda sanayii çok ileridir.
Rotterdam ve Amsterdam hem Hollanda'nın hem de Avrupa'nın önemli limanları arasındadır. Ticari ilişkilerimizin iyi olduğu Hollanda'dan hurda demir-çelik, zırhlı askerî taşıtların parçaları, kimyasal madde ve döküm makineleri almaktayız. Bu ülkeye ise hazır giyim malları ile bazı tarım ürünleri (tütün, fındık yağı ve çekirdeksiz) üzüm satmaktayız.
Hollanda Antilleri: Venezuela'nın açıklarında Karaip Denizi'nde iki grup Antil adalarını kapsar; bu adalardan büyükleri olan Curaçao 448 km2, Bonaire 264 km2'dir. Toplam nüfusu 220 bin, başkenti Willemstad olan adaların esas geliri turizme dayanmaktadır. Ayrıca petrol arıtma tesisi (rafineri)ne sahiptir. Adalarda tropikal ürünler yetiştirilir. Ada halkının satınalma gücü ve yaşam standardı gelişmiş ülkeler düzeyindedir.
Aruba: Güney Karaip Denizi'nde Venezuela'nın 29 km açığında yer alan adanın yüzölçümü 193 km2, nüfusu 71.5 bin, başkenti Oranjestad'tır. Adanın esas geliri turizme dayanmaktadır. Ayrıca tütün işleme, meşrubat ve tüketim eşyaları üreten hafif sanayi kolları kurulmuştur. Ada halkının millî geliri, Batı Avrupa ülkeleri düzeyindedir. |
|
|