Türkiye'nin kuzeybatı komşusu olan Bulgaristan bir Balkan ülkesidir.

Tarihi: M.Ö. 7. yüzyılda Orta Asya'dan gelen Hun Türkleri Bulgaristan'a yerleşerek buradaki İslâvlarla kaynaşmışlardır. Bizanslıların etkisinde kalan ülke, 14. yüzyılın sonlarında (1396) Osmanlılar tarafından alınarak yaklaşık 500 yıl Osmanlı idaresinde kalmıştır.

Bulgaristan'a 1878'de Berlin Antlaşması ile özerklik verilmiştir, ülke, 5 Ocak 1908'de Osmanlı Devleti'nden ayrılarak bağımsızlığını kazanmıştır. 1947'de. Sovyet tarzında komünist cumhuriyet kurulmuştur. Bu dönemde Bulgaristan'da yaşayan müslümanların, dil ve dinlerini değiştirmek için uğraşılmıştır. Ülkede devam eden huzursuzluklar sonucu 1990'da devlet başkanı (Todor Zhivkov) görevden uzaklaştırılmıştır.

Son yıllarda Türkiye ile Bulgaristan arasındaki ilişkilerde önemli ölçüde iyileşme görülmektedir. Öyle ki Türk kökenli milletvekilleri de parlâmentoya seçilmektedir.

Yüzey şekilleri: Dağlık bir ülke olan Bulgaristan'da Balkan ve Rodop dağları olmak üzere iki ana dağ kuşağı uzanır. Türkçe sarp ve ormanlık sıradağlar anlamına gelen Balkanlar, Alp dağ kuşağına girer ve ülkenin orta bölümünde yer alır. Yüksek kısımları 2000 m'yi aşan bu dağlar, doğuda Dobruca Bölgesine kadar devam eder. Balkanların kuzeyinde Romanya ile Bulgaristan arasında Tuna nehri boyunca uzanan ovalara ve alçak platolara geçilir. Bu kesimde Balkanlar'ın etekleri, Tuna'ya kavuşan akarsular tarafından yer yer yarılmıştır. Güneyinde ise Meriç nehrinin geçtiği alçak oluklar uzanır. Ülkenin güneybatısında uzanan Rodop dağları, Trakya'da Yıldız dağları ile birleşir. Bu dağlar üzerinde en yüksek tepeler 3000 m'ye yaklaşır (Musala tepesi 2925 m). Bulgaristan'ın Karadeniz'e bakan kesimlerinde yer yer düzlükler görülür. Karadeniz kıyısında Varna ve Burgaz körfezleri ve limanları yer alır.

İklimi ve bitki örtüsü: Yazları sıcak, kışları soğuk geçen karasal iklim hâkimdir. Ülkenin güneyinde Akdeniz ikliminin etkileri hissedilir. Kışın Karadeniz kıyıları, iç kısımlar kadar soğuk değildir. Yaz mevsiminde de yağış alan Bulgaristan'ın yıllık ortalama yağış miktarı 500-600 mm dolayındadır. Ülkenin alçak kısımlarında ağaçlı bozkırlar, dağların eteklerinde geniş yapraklı ve yükseklerde ise iğne yapraklı ormanlar görülür.

Nüfusu ve yerleşmesi: Nüfusun çoğunluğunu (% 85) Bulgarlar oluşturur. Türkler çoğunlukla Rodop ve Dobruca kesiminde yaşamakta olup ülke nüfusun % 10'unu meydana getirir; geriye kalan azınlıklar ise Makedonlar, Romenler, Ermeniler ve Çingenelerdir. Nüfus artışının az olduğu bu ülkede 15 yaşın altındaki grup nüfusun % 14 kadarını oluşturur. Nüfus çoğunlukla Meriç vadisi, Tuna boyları ve Karadeniz kıyılarındaki tarım yapılan alanlarda yoğunlaşmıştır. Kır nüfusu, birbirinden ayrı çiftlik denilen toplu köylerde yaşar. Ülkenin en büyük yerleşim birimi olan başkent Sofya, Balkanların eteğindeki düzlük alana kurulmuş önemli bir sanayi ve idarî merkezdir. Diğer önemli kentleri, Türklerin de yaşadığı mahallelerin ve camilerin bulunduğu Filibe (Plovdiv), Karadeniz kıyısında birer liman şehri olan Varna, Burgaz, Tuna boyları ve çevresindeki Rusçuk, Plevne, Tolbukhin ve Vidin'dir.

Ekonomisi: Ülkede 40 yıl süren komünist idare döneminde devletleştirilen sanayi ve tarım işletmelerinde verimlilik düşmüştür. 1970'li yıllardan itibaren devletin hâkimiyetinin azaltılması ile işletmelerin verimliliğinde artışlar görülmektedir. 1990'lı yılların başından itibaren devlete ait tarım işletmeleri özelleştirilmeye başlanmış ve serbest piyasa ekonomisi kurallarına göre işletmelerin çalıştırılması ülkenin gündemine girmiştir. AB üye olmasıyla ülke yeni bir siyasî ve ekonomik sürecin içerisine girmiştir.

Tarım ve sanayi ürünleri ülkenin önemli gelir kaynaklan arasındadır. Çalışan nüfusun % ll'İ tarım, % 32.7'si sanayi, % 56.3'ü ise sektöründe istihdam edilir. Önemli tarım ürünü buğday ve mısırdır. Bunu sebze, özellikle üzüm, yağlı sanayi bitkileri ve tütün izler. Ülkede hayvancılık yapılmakla beraber, elde edilen hayvansal ürünler fazla değildir. Bazı merkezlerde koyun yününü işleyen tekstil sanayii kurulmuştur. Yeraltı kaynaklarının başında linyit, bakır, kurşun-çinko, boksit gelir. Diğer kaynakları, zengin olmayan taş kömürü ve petroldür. Başlıca sanayi ürünleri; tarım makineleri, içki, tütün, makine, maden ve kimyasal maddeler oluşturur. Varna'da önemli bir tersane kurulmuştur. Bu kentte bazı kimyasal ürünler de (gübre, asit, kostik soda, boya ve bazı farmatik ürünler) üretilir. İpekli ve pamuklu dokuma, geleneksel ürünlerdir.

Bulgaristan, ham madde (petrol ve mineral maddeler), tarım ürünleri ve ulaşırn ekipmanları ihraç etmektedir. Buna karşılık sanayi ürünleri, özellikle kimyasal maddeler, tarım alet ve makineleri, elektrikli eşyaları almaktadır. Ticaret yaptığı ülkelerin başında Orta ve Doğu Avrupa ülkeleri ile Birleşik Krallık, Türkiye, ABD ve Almanya gelmektedir.

Bulgaristan ile Türkiye arasında siyasî ve ekonomik ilişkiler son dönemlerde gelişme sürecine girmiştir. Türkiye, Bulgaristan vatandaşlarından vize uygulamasını kaldırmıştır.

Türkiye, Bulgaristan'dan daha çok ham madde almakta, bu ülkeye ise sanayi ürünleri satmaktadır.