Doğusunda Yugoslavya Federasyonu, kuzeyinde ve batısında Hırvatistan bulunur.
Bosna-Hersek'in Adriya Denizine açılan çok kısa bir kıyısı vardır. Ülke, Bosna ve Hersek olarak iki ayrı tarihî bölgeden oluşur.
Ülkenin kuzeyine Bosna, güneyine ise Hersek denir.
Tarihi: Bosna-Hersek, M.S.'ki yıllarda Roma ve Bizans daha sonra Macaristan devletlerinin etkisi altında kalmıştır. Burada Sırp, Hırvat ve Venedikliler sürekli olarak birbirleri ile mücadele etmişlerdir. Bu mücadele esnasında 1353'de Bosna kısa bir süre bağımsız kaldı.
|
1463'te Osmanlı egemenliğine giren Bosna'ya 1482'de Hersek de katıldı. Osmanlı döneminde Bosna'nın eski Hristiyanlar İslâmiyeti kabul etti. 1875'te Bosnalılar, Osmanlılara karşı ayaklandılar ve Avusturya-Macaristan Devleti'nin himayesine girdiler.
1. Dünya Savaşı'ndan sonra Bosna-Hersek, Yugoslavya Cumhuriyeti ile birleşti ve 1991'e kadar bu devletin içinde yer aldı. Ancak Bosnalı Sırplar, Hırvatlar ve Müslümanlar arasında çatışmalar başladı. Bosna-Hersek'te yaşayan Sırpların, ülkeyi Sırbistan'a bağlamak için 1992 yılında başlatıkları kanlı iç savaş 2,5 yıl sürdü. 500'e yakın köy, 4 binden fazla bina ve çok sayıda köprü yıkıldı. Sanayi tesislerinin % 95'i tahrip edildi.
Avrupa'nın gözü önünde devam eden bu vahşet ve katliam NATO'nun devreye girmesiyle 14 Aralık 1995'te Paris'te imzalanan anlaşma ile sona erdi. |
Yüzey şekilleri: ülke, dağlık ve engebelidir. Dinar Alpleri'nin büyük bir bölümünü içerir. Bu dağlar üzerindeki yüksek zirveler 2000 m'yi aşar. Güneyde Adriya kıyı kesiminde kireç taşlarından oluşan karstik araziler yaygındır, ülkenin kuzey kesimi Tuna'ya kavuşan birçok akarsu tarafından parçalanarak engebeli bir durum almıştır.
İklimi ve bitki örtüsü: Adriya Denizine yakın kısımlarda Akdeniz iklimi, iç kısımlarda ise karasal iklim hüküm sürer. Başkent Saraybosna'da kışlar karlı ve soğuk, yazlar sıcak ve kurak geçer. Adriya kıyılarında Akdeniz kökenli bazı bitki türlerine rastlanır. Yükseklerde iğne yapraklı ormanlar yer alır. |
Nüfusu ve yerleşmesi: Karmaşık bir nüfus yapısına sahiptir. Müslüman Boşnaklar, ülke nüfusunun % 48'ini oluşturur, üçte birini Sırplar (% 37), geriye kalanı Hırvatlar (% 14) meydana getirir. Tarım ve hayvancılıkla geçimini sağlayan kırsal bölgelerde köyler ile dağınık, birbirinden ayrı küçük yerleşme birimleri görülür. Müslüman olan Boşnaklar ülkenin .batı ve orta bölümüne, Hırvatlar güneyine, Sırplar ise kuzeybatısına ve doğusuna yerleşmişlerdir. Bazı yerleşmelerde Müslüman ve Hristiyanlar ayrı mahallelerde yaşarlar. Müslümanların yaşadıkları semtler camilerle, Hırvat ve Sırplar'ın bulunduğu semtler ise kiliselerle belli olmaktadır.
Ülkenin önemli kentleri, Türk-İslâm eserlerinin görüldüğü başkent Saraybosna, Mostar ve Tuzla'dır.
Ekonomisi: Sanayi ve tarım ülkenin ana geçim kaynağını oluşturur. Tarım daha ziyade kuzeyde yapılır. Burada buğday, mısır, patates ve erik yetiştirilir. Hayvancılık, Yukarı Bosna'nın dağlık alanlarında ve karstik sahalarda yaygındır. Ormanlardan fazla miktarda kereste üretilir, ülkede kömür, demir, bakır, krom ve boksit yatakları vardır. Doğal kaynaklara bağlı olarak demir-çelik ve alüminyum üreten fabrikalar kurulmuştur. Kimya, tütün işleme, mobilya ve tekstil sanayi kollarına ait tesisler de faaliyet gösterir. Dağlık olmasına rağmen ülkenin kuzeyini güneyde Adriya Denizi'ne bağlayan iyi bir yol ağı vardır.
Türkiye ile Bosna-Hersek arasındaki ilişkiler son derece iyidir. Türkiye her zaman her türlü yardım ve destek yapmaktadır. Bosna Hersek'ten deri, sentetik maddeler, lifler, almaktayız. Bu ülkeye, prefabrik yapı malzemeleri, bazı gıda maddeleri, ve sanayi ürünleri satmaktayız. |